فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٥ - اظهار زينت زن و حكم آن خالد غفورى
بالغ نيز حرام نيست تا چه رسد به دختر صغير، بلكه با ذكر جمله «أو نسائهنّ» تصريح به اباحه اظهار زينت در مقابل زنان شده است و با توجه به قرائن لفظى و عقلى، چنين اطلاقى در آيه منعقد نمىگردد و معقول نيست كه اظهار زينت در برابر زن بالغ، جايز باشد، اما در برابر دختر بچه نابالغ حرام باشد.
محور سوم:
در اين محور، چند نكته جاى طرح و بحث دارد:
نكته اوّل: پيشتر گفته شد كه اجداد در حكم پدر هستند؛ چنان كه نوه و نبيره و... در حكم فرزندند؛ بنابراين اطلاق آيه شامل آنها مىشود.
نكته دوم: در آيه شريفه همه محارم از جمله عمو و دايى، ذكر نشدهاند كه در اين باره دو ديدگاه وجود دارد:
ديدگاه اوّل: آنان همانند ساير محارم جزء استثنا شدگان در آيه هستند، بدين گونه كه با ذكر پسر برادر و پسر خواهر در آيه ـ با توجه به يكى بودن نسبت بين عمو و پسر برادر و بين دايى و پسر خواهر ـ نيازى به ذكر آنها نيست؛ يعنى همانطور كه براى زن جايز است زينت و آرايش خود را در مقابل پسر برادر و پسر خواهرش ـ با توجه به عمّه و خاله بودنش ـ آشكار كند، همچنين جايز است كه زينت خود را در مقابل عمو و دايى خود آشكار كند. (٨٠) شايد مراد عكرمه نيز همين باشد كه در توجيه ذكر نشدن عمو و دايى در آيه گفته است: «چون آن دو(عمو و دايى) تابع فرزندانشان هستند». (٨١)
برخى توجيه ديگرى را مطرح كردهاند و آن اين كه سرّ ذكر نشدن عمو و دايى در آيه اين است كه آنها به منزله پدر هستند و چون پدر و اجداد ذكر شدهاند، در آيه
(٨٠) مستند العروة، كتاب النكاح، ج١، ص ٤٢ ـ ٤٣.
(٨١) الجامع لأحكام القرآن، ج١٢، ص ١٦٠ ـ ١٦١.