فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٠ - اظهار زينت زن و حكم آن خالد غفورى
اين كه منظور آيه نهى از اين كار است اگر منجر به حرام شود، بدين معنا كه اگر پاى بر زمين كوبيدن زنان به قصد جلب توجه مردان، منجر به فعل حرامى گردد، حرام است و گر نه، حرام نيست؟ (٩٢) يا اين كه مقصود آيه، نهى از به صدا در آوردن خلخال و مانند آن در مقابل مردان نامحرم به طور مطلق است، خواه زن قصد جلب توجه مردان نامحرم را داشته باشد يا نداشته باشد، به اعتبار اين كه نتيجه كوبيدن پا بر زمين و به صدا در آوردن خلخال، پى بردن مردم به زينتهاى پنهان زنان و فريفته شدن به آنان است؟ براساس اين احتمال، لام در جمله «ليعُلَمَ» لام عاقبت است؟
نكته سوم: ممكن است از اين قسمت از آيه استفاده كرد كه هرگونه حركت يا فعل صادر از سوى زن كه سبب تحريك شهوت مردان شود، حرام است؛ مانند آرايش صورت، استعمال عطر و بوى خوش يا پوشيدن لباس تنگ، هر چند تمام بدن پوشيده باشد. پس هرگاه ملاك حرمت، تحريك شهوت نامحرم باشد، اين افعال نيز حرام است. (٩٣)
نكته چهارم: جصّاص، صاحب أحكام القرآن، در باره اين بخش از آيه چنين گفته است:
از اين آيه استفاده مىشود كه زن از بلند كردن صداى خود، در صورتى كه به گوش نامحرم برسد، نيز نهى شده است؛ چون صداى او فتنه انگيزتر از صداى خلخال و مانند آن است. (٩٤)
(٩٢) زبدة البيان،ص٦٩١.
(١) ايروانى، دروس تمهيدية في تفسير آيات الأحكام، ج١، ص ٣٨٣.
(٢) احكام القرآن، ج٣، ص ٤٦٥.