فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥١ - اظهار زينت زن و حكم آن خالد غفورى
١. گروه اوّل زينت را به عضوى كه محل زينت زن است، تفسير كردهاند، نه خود زينت، خواه زن آن قسمت بدن را به زيور آلات و لوازم آرايش، آراسته باشد يا نياراسته باشد. اين اطلاق مجاز بوده و از باب اطلاق حال واراده محلّ است؛ بدين جهت كه آرايش و زيور آلات، آن مواضع را مىپوشانند.
دليل اين تفسير، استثنايى است كه بعد از نهى(ولايبدين زينتهنّ) تكرار شد. در استثناى اوّل (لايبدين زينتهنّ إلاّ ما ظهر منها) آنچه از زينت كه آشكار است، از مورد نهى استثنا شد، پس نهى وحرمت، اختصاص به زينتهاى غير آشكار دارد. در استثناى دوم(ولايبدين زينتهنّ إلاّ لبعولتهنّ أو آبائهنّ...) گروههاى دوازده گانه خويشاوندان استثنا شدهاند و حرمت اختصاص به غير آنان دارد.اين معنا در صورتى صحيح است كه مراد از زينت، موضع ومحل آن باشد؛ چون اظهار زينت به خودى خود جايز است و در آشكار ساختن آن فرقى ميان گروههاى استثنا شده و غير آن نيست و احتمال حرمت به طور قطع منتفى است. بنابراين متعيّن است كه مراد از زينت، محل آن است. برخى روايات نيز مؤيد اين نظريه است؛ از جمله:
عايشه از نبى اكرم(ص) نقل كرده كه فرمود:
لايحلّ لامرأة تؤمن باللّه و اليوم الآخر إذاعركت (٢٤) أن تظهر إلاّ وجهها و يديها إلى هاهنا و قبض نصف الذراع؛ (٢٥)
عايشه از پيامبر(ص) نقل مىكند كه آن حضرت فرمود: براى زن مؤمن بالغ جايز نيست كه اعضاى بدنش را نمايان سازد، مگر صورت و دست را تا مُچ .
ابو داود نيز نزديك به همين مضمون را روايت كرده است. (٢٦)
(٢٤) عركت المرأة؛ يعنى حايض شد، به سن بلوغ رسيد.
(٢٥) الجامع لأحكام القرآن، ج١٢، ص ٢٢٩.
(٢٦) سنن أبى داود، ج٢، ص ٢٧٠، باب ٣٣(فيما ابتدى المرأة من زينتها)، ح٤١٠٤: عن أمّ المؤمنين عايشة: أنّ أسماء بنت أبي بكر دخلت على رسول اللّه(ص) و عليها ثياب رقاق، فأعرض عنها رسول اللّه(ص) و قال: «يا أسماء إنّ المرأة اذا بلغت المحيض لم تصلح أن يرى منها إلاّ هذا و هذا» و أشار إلى وجهه و كفيّه؛ عايشه مىگويد: اسماء دختر ابو بكر، روزى بر رسول خدا ـ درود خدا بر او و خاندانش باد ـ وارد شد؛ در حالى كه لباس نازكى بر تن داشت. رسول خدا از او رو برگرداند و فرمود: اى اسماء، زن وقتى به سن بلوغ رسيد، سزاوار نيست كه به جز از صورت و دو تا دست تا مچ ديده شود».