فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٣ - اظهار زينت زن و حكم آن خالد غفورى
٢. گروه دوم كسانى هستند كه زينت را به آنچه زن به وسيله آن، خود را مىآرايد، معنا كردهاند. طبق اين معنا، زينت از حيث عرف و لغت يك مفهوم عام است و قسمتى از آيه كه مىفرمايد: {ولايضربن بأرجلهنّ ليعلم ما يخفين من زينتهنّ } ؛ زنان هنگام راه رفتن پاهاى خود را به زمين نزنند تا زينت پنهانى شان معلوم شود»، مؤيّد اين معناست؛ چون كوبيدن پا بر زمين به وسيله زن موجب معلوم شدن محل زينت(بدن زن) نمىشود، بلكه موجب علم به خود زينت هايى چون خلخال و مانند آن مىشود كه اين قبيل زينتها با حركت پا صدايى ايجاد و توجّه مردان نامحرم را به خود جلب مىكنند. (٢٨) برخى از رواياتى كه دراين زمينه وارد شده و زينت را به خود زينت از قبيل لباس، سرمه، انگشتر و خضاب كردن كف دست و انگشتان و مانند آن معنا كردهاند نيز مؤيّد اين تفسيرند. (٢٩)
البته اين معنا(حرمت آشكار كردن خود زينت)، به حسب مدلول مطابقى است، لكن مانعى ندارد كسى ادعا كند كه بين حرمت آشكار ساختن زينت و حرمت آشكار ساختن محل آن، دلالت التزامى و عرفى هم وجود دارد، و در آيه از باب مبالغه به حرمت اظهار خود زينت تصريح شده است چون اين زينت در مواضعى قرار مىگيرند كه نگاه به آن مواضع براى افرادى كه در آيه ذكر نشدهاند، حرام است. (٣٠)
نظريه دوم: برخى از معاصران (٣١) ميان معناى ابدأ در جمله اوّل (لايبدين زينتهنّ إلاّ ما ظهرمنها) و معناى آن در جمله دوم:( ولايبدين زينتهنّ إلاّ لبعولتهنّ...)
(٢٨) خويى، مستند العروة، كتاب النكاح، ج١، ص ٥٤ ـ ٥٥.
(٢٩) الجامع لأحكام القرآن، ج١٢، ص ٢٢٩.
(٣٠) زبدة البيان، ص٦٨٨.
(٣١) ر.ك: مستند العروة كتاب النكاح، ج١، ص ٥٥ ـ ٥٦؛ ايروانى، دروس تمهيدية في تفسير آيات الأحكام، ج١، ص ٣٧٩ ـ ٣٨٠.