فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٢ - بررسى فقهى و حقوقى قاعده «التعزير في كلّ معصية» محمد رضا كدخدايى
نيازى به اطاله كلام در اين باب نيست، لكن محدوديت سه دسته ديگر نيازمند دقت و بررسى بيشتر است.
١. محدود شدن قاعده به كباير
همان طور كه از صاحب جواهر و امام خمينى(ره) در تحريرالوسيله نقل شد، بعضى از فقها قاعده را مخصوص كباير مىدانند. دو علت براى چنين تخصيصى مىتوان عنوان كرد:
يك. مستند قاعده، صرفاً صحيحه يونس باشد: (١٣٧) احتمال دارد صحيحه يونس تنها دليل در نظر فقيه باشد كه لازمه آن انحصار قاعده به كباير است.
پاسخ : از آنجا كه دلايل ديگر در اثبات عموميت قاعده كافى بود، چنين وجهى براى محدود كردن قاعده وارد نيست .
دو. عموميت قاعده با ادله تكفير صغائر به خاطر اجتناب از كبائرمحدود مىشود: اين عمده دليلى است كه براى محدود كردن قاعده ذكر شده است و تقرير آن چنين است: به مقتضاى روايات متعدد و آيه شريفه ذيل، كسانى كه مرتكب گناه صغيره مىشوند و از گناهان كبيره اجتناب مىكنند، مجازات نمى شوند و مورد مغفرت خدا قرار مىگيرند؛ بدين جهت در دنيا نيز نبايد مجازات شوند. آيه اين است:
{اِءن تَجتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنهَونَ عَنهُ نُكَفِّر عَنكُم سَيِّئاتِكُم وَ نُدخِلكُم مُدخَلًا كَرِيماً } ؛
كسانى كه مرتكب صغيره مىشوند، ولى از كباير اجتناب مىورزند، مورد مغفرت الهى قرار مىگيرند و گناهانشان پوشيده مىگردد. (١٣٨)
(١٣٧)«أصحاب الكبائر كلها إذا أقيم عليهم الحدّ مرّتين قتلوا في الثالثة» .
(١٣٨) سوره نساء، آيه ٣١.