فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٥٦٤ - پناهگاه
[١] أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَ اتَّقِ اللَّهَ ... فَلَمَّا قَضى زَيْدٌ مِنْها وَطَراً ...
احزاب (٣٣) ٣٧
٥٨. پشم
٣٧١. پشم چهارپايان، نعمتى متناسب با نيازهاى انسان در ساختن سرپناه سبك و اثاثيه و لوازم زندگى:
وَ اللَّهُ جَعَلَ ... وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ جُلُودِ الْأَنْعامِ ... وَ مِنْ أَصْوافِها .... كَذلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ ... يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَها ....
نحل (١٦) ٨٠ و ٨١ و ٨٣
٥٩. پناه دادن
٣٧٢. پناه دادن خداوند به پيامبر صلى الله عليه و آله در دوران يتيمى نعمتى الهى و قابل بازگو كردن براى ديگران از سوى آن حضرت:
أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ.
ضحى (٩٣) ٦ و ١١
٣٧٣. پناه دادن خداوند به مسلمانان صدر اسلام، نعمتى شايسته شكرگزارى به درگاه وى:
وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَآواكُمْ وَ أَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهِ ... لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ.
انفال (٨) ٢٦
٦٠. پناهگاه
٣٧٤. وجود پناهگاه براى انسان در كوهها، نعمتى از سوى خداوند:
وَ اللَّهُ ... وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْجِبالِ أَكْناناً ... كَذلِكَ يُتِمُ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ [٢] ...
نحل (١٦) ٨١
٣٧٥. پناهگاه قرار گرفتن مدينه از جانب خداوند براى مسلمانان مهاجر مكه، نعمتى شايسته شكرگزارى:
وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَآواكُمْ وَ أَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهِ ... لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ [٣].
انفال (٨) ٢٦
٣٧٦. پناهگاه امن قرارداده شدن مكه براى مردم، نعمتى الهى و در خور سپاس از سوى آنان:
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ.
عنكبوت (٢٩) ٦٧
٣٧٧. پناهگاه امن بودن كعبه براى مردم، از نعمتهاى خداوند و شايسته يادآورى:
يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ ... وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً [٤] ...
بقره (٢) ١٢٢ و ١٢٥
٣٧٨. توجه به نعمت پناهگاههاى طبيعى، زمينه ساز تسليم انسان در برابر خداوند:
وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِمَّا خَلَقَ ظِلالًا وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْجِبالِ أَكْناناً وَ جَعَلَ لَكُمْ سَرابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ وَ سَرابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ كَذلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ.
نحل (١٦) ٨١
[١] . در احتمالى، مقصود از «انعمت عليه» نعمت پسرخواندگى زيد از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله است. (مجمعالبيان، ج ٧- ٨، ص ٥٦٤)
[٢] . «أكنان» جمع «كن» به معناى موضعى است كه انسان در آن پنهان مىشود. (همان، ج ٥- ٦، ص ٥٨٢)
[٣] . «فآواكم» يعنى مدينه را براى شما پناهگاه قرار داد و مقصود از «فى الارض» سرزمين مكه است. (همان، ج ٣- ٤، ص ٨٢٢)
[٤] . «و اذ جعلنا» عطف بر «و اذ ابتلى» است و «اذ ابتلى» عطف بر «يا بنىاسرائيل» است و «مثابة» مكان است كه مردم پى در پى به آن روى مىآورند (لسانالعرب، ج ٢، ص ٢٤٤، «ثوب») و به معناى پناهگاه نيز آمده است. (مجمعالبيان، ج ١-/ ٢، ص ٣٨٣)