وى برادرزاده عبداللّه بن سلام و از شمار يهوديان بود. [١] برخى مفسّران آيه ١٣٠ بقره (٢) را درباره وى‌ دانسته‌اند كه عمويش عبداللّه بن سلام وى را به اسلام دعوت نمود و مهاجر از قبول دعوت پيامبر صلى الله عليه و آله امتناع نمود. [٢]

مِهْجَع بن صالح‌

مهجع بن صالح از پيشگامان در شهادت و از بدريّون بود كه در همين غزوه به درجه شهادت نايل آمد. [٣] برخى مفسّران آيه ١٥٤ بقره (٢) را درباره شهداى بدر از جمله مهجع بن صالح دانسته‌اند كه خداوند به بهترين وجهى از آنان ستايش نموده است. [٤] همچنين‌ آيه ٢ عنكبوت (٢٩) درباره وى دانسته شده كه در جنگ بدر به شهادت رسيد. [٥]

مهدى عليه السلام‌

امام مهدى عليه السلام فرزند امام حسن عسكرى عليه السلام است. [٦] در نيمه شعبان سال ٢٥٥ يا ٢٥٦ [ه. ق‌] متولّد شد. [٧] نام وى محمّد [٨] و دو غيبت دارد كه يكى كوتاه و ديگرى طولانى مدّت است. [٩] وى پس از آنكه زمين را ظلم و ستم فرا گرفت قيام خواهد كرد و آن را پر از قسط و داد خواهد نمود. [١٠] بر اساس رواياتى برخى از آيات قرآن در مورد قيام و حكومت او و امنيّت و گسترش توحيد و اسلام ناب در عصر وى و نيز به پيروان او و امور مربوط به آن حضرت تأويل شده است، مانند:

بقره (٢) ١٤٨ [١١] و ٢٤٩؛ [١٢] آل‌عمران (٣) ٨٣؛ [١٣] نساء (٤) ٥٩ [١٤] و ٦٩؛ [١٥] مائده (٥) ٥٤؛ [١٦] انعام (٦) ١٥٨؛ [١٧] اعراف (٧) ١٢٨ [١٨] و ١٥٩؛ [١٩] انفال (٨) ٣٩؛ [٢٠] توبه (٩) ٣٣؛ [٢١] هود (١١) ٨٦؛ [٢٢]

[١] . مجمع البيان، ج ١-/ ٢، ص ٣٩٧.

[٢] . مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٣٩٧؛ معالم‌التنزيل، بغوى، ج ١، ص ٧٨.

[٣] . اسدالغابه، ج ٥، ص ٢٦٨؛ الاستيعاب، ج ٤، ص ٤٨.

[٤] . تفسير مبهمات القرآن، بلنسى، ج ١، ص ١٨٦.

[٥] . روح‌المعانى، ج ١١، جزء ٢٠، ص ٢٠٠.

[٦]

[٧] ٦ و. الغيبه، شيخ طوسى، ص ٢٣١-/ ٢٣٦؛ بحارالانوار، ج ٥١، ص ٢-/ ٥.

[٨] . بحارالانوار، ج ٥١، ص ٢.

[٩] . الغيبه، شيخ طوسى، ص ١٦٢-/ ١٦٣.

[١٠] . بحارالانوار، ج ٥١، ص ٥، ح ١١.

[١١] . تفسير نورالثقلين، ج ١، ص ١٣٩، ح ٤٢٤.

[١٢] . الغيبه، شيخ طوسى، ص ٣١٦.

[١٣] . تفسير عيّاشى، ج ١، ص ١٨٣، ح ٨١-/ ٨٢.

[١٤] . كمال‌الدين و تمام‌النعمه، ج ١، ص ٢٥٣.

[١٥] . تفسير قمى، ج ١، ص ١٤٣.

[١٦] . تفسير عيّاشى، ج ١، ص ٣٢٦، ح ١٣٥.

[١٧] . كمال‌الدين و تمام‌النعمه، ج ٢، ص ٣٢٦.

[١٨] . الكافى، ج ١، ص ٤٠٧، ح ١.

[١٩] . تفسير عيّاشى، ج ٢، ص ٣٢، ح ٩٠.

[٢٠] . همان، ص ٥٦، ح ٤٨.

[٢١] . همان، ص ٨٧؛ كمال‌الدين و تمام‌النعمه، ج ٢، ص ٦٧٠.

[٢٢] . تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٣٩٢، ح ١٩٢-/ ١٩٥.