قالُوا تَاللَّهِ لَقَدْ آثَرَكَ اللَّهُ عَلَيْنا وَ إِنْ كُنَّا لَخاطِئِينَ‌ قالَ لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ.

يوسف (١٢) ٩١ و ٩٢

مهربانى رهبران دينى‌

٨٨. گرايش مردم به رهبران دينى، در گرو مهربانى آنان و پرهيز از خشونت:

فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ‌ [١] ...

آل‌عمران (٣) ١٥٩

٨٩. محبّت، دلسوزى و مهربانى عميق نسبت به مردم، از ضرورى‌ترين صفات رهبران دينى:

فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ ....

آل‌عمران (٣) ١٥٩

لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ.

توبه (٩) ١٢٨

وَ حَناناً مِنْ لَدُنَّا [٢] ...

مريم (١٩) ١٣

٩٠. نقش ويژه خوش خلقى و مهربانى رهبران الهى با امت خويش، در زمانهاى دشوارى:

فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ‌ [٣] ...

آل‌عمران (٣) ١٥٩

مهربانى شعيب عليه السلام‌

٩١. شعيب عليه السلام دلسوز مردم مدين و داراى رابطه عاطفى و مهربانانه با آنان:

وَ إِلى‌ مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ‌ ....

اعراف (٧) ٨٥

وَ إِلى‌ مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ‌ ... قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلى‌ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي‌ ... إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلاحَ مَا اسْتَطَعْتُ‌ ... وَ يا قَوْمِ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقاقِي أَنْ يُصِيبَكُمْ‌ ... قالَ يا قَوْمِ أَ رَهْطِي أَعَزُّ عَلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ‌ ....

هود (١١) ٨٤ و ٨٨ و ٩٢

وَ إِلى‌ مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً فَقالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ‌ [٤] ...

عنكبوت (٢٩) ٣٦

مهربانى صالح عليه السلام‌

٩٢. صالح عليه السلام پيامبرى دلسوز و مهربان نسبت به قوم خويش:

وَ إِلى‌ ثَمُودَ أَخاهُمْ صالِحاً قالَ يا قَوْمِ‌

[١] . با الغاى خصوصيت از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، ممكن است پيام‌آيه نسبت به همه رهبران دينى مردم تصميم داشته باشد.

[٢] . با توجه به اينكه «حناناً» اولين صفتى است كه پس از «آتيناه الحكم» ذكر شده است مطلب مزبور از آن استفاده مى‌شود.

[٣] . قرار گرفتن اين آيه در ضمن آيات مربوط به نبرد احد ومشكلات ناشى از آن اشاره به اين حقيقت دارد كه خوش خلقى و مهربانى رهبران به هنگام رخ نمودن سختيها و مشكلات براى مردم، از اهميت ويژه‌اى برخوردار است.

[٤] . ممكن است «اخاهم» كنايه از شفقت شعيب عليه السلام با قومش باشد، چنانكه اين احتمال از اضافه كلمه قوم به ياء متكلم وجود دارد.