[١] آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئاً إِلَّا أَنْ يَخافا أَلَّا يُقِيما حُدُودَ اللَّهِ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا يُقِيما حُدُودَ اللَّهِ فَلا جُناحَ عَلَيْهِما فِيمَا افْتَدَتْ بِهِ‌ ...

بقره (٢) ٢٢٩

١٥. ارتكاب زن به فحشاى آشكار (زنا و ...)، مجوّز سختگيرى شوهرش براى پس گرفتن مهريّه او به هنگام طلاق:

... وَ لا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ ما آتَيْتُمُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ ....

نساء (٤) ١٩

١٦. مؤمنان صدر اسلام، موظّف به پناه دادن به زنان مهاجر و پرداخت مهريه آنان به شوهر كافرشان:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا جاءَكُمُ الْمُؤْمِناتُ مُهاجِراتٍ‌ فَامْتَحِنُوهُنَ‌ ... فَلا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ ... وَ آتُوهُمْ ما أَنْفَقُوا ....

ممتحنه (٦٠) ١٠

١٧. لزوم اختصاص بخشى از غنايم جنگى، براى استرداد مهريّه داده شده به همسران مرتدّ و ملحق شده به مشركان، پس از جدايى ايشان از شوهران مؤمن خود:

وَ إِنْ فاتَكُمْ شَيْ‌ءٌ مِنْ أَزْواجِكُمْ إِلَى الْكُفَّارِ فَعاقَبْتُمْ فَآتُوا الَّذِينَ ذَهَبَتْ أَزْواجُهُمْ مِثْلَ ما أَنْفَقُوا ....

ممتحنه (٦٠) ١١

تصاحب مهريّه---) همين مدخل، مهريّه در جاهليّت‌

تعيين مهريّه‌

١٨. تعيين مهر زن پيش از عقد ازدواج، امرى مطلوب و شايسته:

قالَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هاتَيْنِ عَلى‌ أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمانِيَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْراً فَمِنْ عِنْدِكَ‌ ....

قصص (٢٨) ٢٧

١٩. تعيين مهريّه، از شرايط عقد ازدواج موقّت:

... فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً [٢] ...

نساء (٤) ٢٤

تغيير مهريّه---) همين‌مدخل، مهريّه در ازدواج‌موقّت‌

چشم‌پوشى از مهريّه‌

٢٠. استحباب و ارزشمندى چشم‌پوشى زن، شوهر و ولىّ زن، از مهريّه و حقوق خويش:

وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَا الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكاحِ وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ [٣] ...

بقره (٢) ٢٣٧

٢١. چشم‌پوشى زن از مهريّه و مال خود و گرفتن طلاق، بهتر از زندگى زناشويى بدون رعايت حدود الهى:

الطَّلاقُ‌ ... وَ لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَأْخُذُوا مِمَّا

[١] . معناى جمله «الّا ان يخافا الّا يقيما حدود اللّه» اين است كه اگر ظن غالب زن و شوهر بر اين باشد كه نتوانند حدود الهى را در زندگى خود رعايت كنند مى‌توانند با طلاق خلع از يكديگر جدا شوند و شوهر مى‌تواند مهريّه پرداخت شده را باز پس بگيرد. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٧٨)

[٢] . مقصود از اين آيه، ازدواج موقّت است و آن ازدواجى است كه بر اساس مهر معيّن و مدّت مشخّص و محدوديّت انجام مى‌گيرد. (همان، ج ٣-/ ٤، ص ٥٢)

[٣] . بنا بر اينكه خطاب «ان تعفوا» به كليّه افراد [اعمّ از زن، مرد و ولىّ‌] باشد. در صورتى كه مقصود از «او يعفوا الّذى بيده عقدة النّكاح» شوهر باشد مقصود اين خواهد بود كه اگر مهريّه را قبل از دخول كامل پرداخت كرده، هنگام طلاق نصف آن را كه حقّش است گذشت كند، در اين صورت بر زن واجب نيست نصف را برگرداند. (الميزان، ج ٢، ص ٢٤٥)