قرآن استفاده مى‌شود كه در عالَم قيامت سه نوع نامه اعمال براى انسانها وجود دارد: الف- كتابى كه همه اعمال اوّلين و آخرين در آن ثبت است؛ ب- نامه اعمال هر امّت؛ ج- كتابى است كه در آن اعمال هر يك از انسانها به طور جداگانه نوشته شده‌ [١] كه هيچ خرد و بزرگى در آن فروگذار نشده است‌ [٢] و فرشتگانى كريم‌ آن را مى‌نويسند [٣] كه دو ملك مقرّب الهى هستند كه در راست و چپ انسان اعمال وى را رصد مى‌نمايند. [٤] در اين مدخل از واژه‌هاى‌ «صحف»، «عمل»، «كتاب» و مشتقّات آن دو با توجّه به قراين و تفاسير استفاده شده است.

اهمّ عناوين: قرائت نامه عمل و نقش نامه عمل.

اختفاى نامه عمل‌

١. پنهان بودن نامه عمل هر كس تا قيامت:

وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً [٥].

اسراء (١٧) ١٣

وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ.

تكوير (٨١) ١٠

ارائه نامه عمل‌

٢. ارائه نامه اعمال هر فرد به او در قيامت:

وَ وُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَ يَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَ لا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً [٦].

كهف (١٨) ٤٩

... وَ وُضِعَ الْكِتابُ وَ جِي‌ءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَداءِ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ.

زمر (٣٩) ٦٩

وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ.

تكوير (٨١) ١٠

فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ.

انشقاق (٨٤) ٧

ثبت نامه عمل---) عمل، ثبت عمل‌

جامعيّت نامه عمل‌

٣. تعجّب و نگرانى مجرمان، از جامعيّت و دقّت نامه عمل:

وَ وُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَ يَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها ....

كهف (١٨) ٤٩

٤. ثبت حتمى هر سخن آدمى به وسيله مراقبى آماده و ملازم:

ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ.

ق (٥٠) ١٨

٥. نامه اعمال، دربرگيرنده ريز و درشت كردارها و به شمارآورنده كمترين عمل انسان:

كهف (١٨) ٤٩

[١] . الميزان، ج ١٣، ص ٣٤٨.

[٢] . كهف (١٨) ، آيه ٤٩؛ قمر (٥٤) ، آيه ٥٣.

[٣] . انفطار (٨٢) ، آيات ١٠ و ١١.

[٤] . ق (٥٠) ، آيه ١٧.

[٥] . جمله «و نخرج له» اشاره به اين دارد كه نامه اعمال ازادراك انسان محجوب است و خداوند آن را براى انسان در روز قيامت ظاهر مى‌نمايد و او به نامه اعمال خويش اطلاع مى‌يابد چنانكه خداوند مى‌فرمايد «ويلقاه منشوراً». (الميزان، ج ١٣، ص ٥٨)

[٦] . «وضع الكتاب» يعنى نامه‌هاى اعمال فرزندان آدم به‌دست‌شان داده مى‌شود. (مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٧٣٢)