فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٠٨ - ميزان اعمال
كاربرد ميخ
٣. كاربرد تخته و ميخ، در ساخت كشتى نوح:
وَ حَمَلْناهُ عَلى ذاتِ أَلْواحٍ وَ دُسُرٍ [١].
قمر (٥٤) ١٣
ميخكوبى كوهها
٤. ميخكوب شدن كوهها در زمين، نشان قدرت خداوند، در ايجاد بعث و معاد:
عَمَّ يَتَساءَلُونَ عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً وَ الْجِبالَ أَوْتاداً إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كانَ مِيقاتاً. [٢]
نبأ (٧٨) ١ و ٢ و ٦ و ٧ و ١٧
٥. كوههاى استوار و ميخكوب شده در زمين، از نعمتهاى خداوند به انسانها:
أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً وَ الْجِبالَ أَوْتاداً [٣].
نبأ (٧٨) ٧
مِى---) خمر
ميراث---) ارث
ميزان
ميزان، جمع آن موازين و به چند معنا اطلاق مىشود:
الف- آلتى كه با آن اشيا سنجيده مىشود، چون ترازو و كَيْل؛ ب- ترازويى كه در روز قيامت عقايد و اعمال آدمى با آن سنجيده مىشود و به آن «حق» نيز گفته شده است؛ ج- به معناى عقل، خرد، عدل [٤] و دين نيز به كار رفته است. [٥] در اين مدخل معناى اوّل مقصود نيست و از واژههاى «وزن»، «ميزان» و برخى آيات بيانگر سنجش استفاده شده است.
ميزان اعمال
١. كيفر جهنّميان در قيامت، به ميزان كردار آنان در دنيا:
إِنَّ جَهَنَّمَ كانَتْ مِرْصاداً جَزاءً وِفاقاً.
نبأ (٧٨) ٢١ و ٢٦
٢. تفاوت ميزان سنجش در قيامت، به حسب رفتارها و عقايد آدمى:
وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ
[١] . از ابنعبّاس، قتاده و ابنزيد نقل شده است: «دسر» به ميخهايى [بزرگ] مىگويند كه در كشتى براى محكم كردن اتّصالات آن بهكار مىرود. (مجمعالبيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٢٨٦)
[٢] . ذكر آفرينش اشياى شگفتانگيز، كه از مظاهر قدرت عظيم الهى حكايت مىكند، دليلى است بر قدرت خداوند در امر معاد و غير آن و لذا در طى آيات مذكور، خداوند از كافران مىپرسد كه چگونه روز رستاخيز را انكار مىكنيد، حال آنكه ادلّه قدرت تامّه خداوند را با چشمانتان مىبينيد. (التفسير المنير، ج ٣٠، ص ١٠؛ الميزان، ج ٢٠، ص ١٦١)
[٣] . بر اساس سياق آيات است كه درصدد ذكر نعمتهاىبزرگ الهى به انسان مىباشد كه نشانه قدرت خداوند نيز است.
[٤] . نثر طوبى، ج ٢، ص ٥٤٩-/ ٥٥٠؛ الميزان، ج ٨، ص ١١-/ ١٢ و ج ١٨، ص ٣٨.
[٥] . الميزان، ج ١٨، ص ٣٨.