اصل این مطلب در آیه چهاردهم بیان می‌شود، ولی در آیات قبل برای آن، مقدمات کوبنده عجیبی ذکر می‌کند که بعضی از آنها مربوط به اشراط الساعة (یعنی مقدمات قیامت) است و بعضی به خود قیامت مربوط می‌شود (البته در بعضی از آن مقدمات هم نکات خاصی هست که مربوط به قیامت است).

مقدمات قیامت

چنین شروع می‌کند: اِذَا الشَّمْسُ کوِّرَتْ. آنگاه که خورشید با این عظمت، در هم پیچیده می‌شود، مثل چیزی که جمعش کنند و به هم بپیچند و به گوشه‌ای بیندازند. در آن وقت، دیگر این خورشید کار و وظیفه‌اش تمام شده. وَ اِذَا النُّجومُ انْکدَرَتْ. آنگاه که این ستاره‌های فروزنده، خاموش و منکدر و بی فروغ شوند. وَ اِذَا الْجِبالُ سُیرَتْ. آنگاه که کوهها سیر و حرکت داده شوند. یعنی اوضاع و زلازلی در زمین پیدا می‌شود که این کوهها مثل تخته سنگی که در زلزله‌های کوچک از جایی به جایی پرت می‌شود، به این طرف و آن طرف پرتاب شوند.

وَ اِذَا الْعِشارُ عُطِّلَتْ[١] . قرآن در اینجا یک مثال عاطفی ذکر کرده است. اگر کسی از حیوانی نگهداری کرده باشد می‌داند که سر و کار داشتن با حیوانات، عالَمی دارد. یادم هست در فریمان[٢] که بودیم در منزل اسب و الاغ و گاو و گوسفند داشتیم. زمانی که یکی از این حیوانات آبستن بود و

[١] . عُطِّلَتْ يعنی معطل بمانند. بعضی ترجمه كرده‌اند به اين كه «شتران آبستن بار نهند». اين ترجمه اشتباه است.

[٢] . ]زادگاه استاد در ٧٥ كيلومتری مشهد مقدس.[