ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٣٨ - حيات ، حقيقتى است كه هيچ كس از آن سير نمى شود

بياورد ، حيات ارزش خود را براى آنان از دست مى دهد . بايد گفت اين گونه مردم بجهت نادانى در بارهء حيات و ارزشهاى آن ، خود را از چشيدن طعم حيات محروم مى نمايند .
قسم سوّم - كسانى هستند كه يكى از مختصات يا يكى از امتيازات مطلوب حيات كه براى آنان ، سخت مطلوب و آرمان جلوه نموده است ، توانائى وصول بآن را نداشته و نمى توانند آن را بدست بياورند ، مانند مال كلان و مقام و جاه و محبوبيت اجتماعى و ديگر معشوقهاى مجازى ، لذا از حيات دلسرد ميشوند . اينان نيز مانند گروه قسم اول قربانى جهل و غفلت خويش در بارهء حيات مى گردند ، تفاوت اين دو گروه در اينست كه گروه اول بجهت محروميت از ضروريات زندگى ، از آن سير شده و آن را بىمعنا مى بيند ، گروه دوم را ناتوانى از اضافات و لذائذ فوق ضرورى از طعم حيات محروم نموده است . اگر گروه اول كه بجهت ناتوانى اجبارى از ضروريات زندگى ، دچار پژمردگى گشته و از زندگى سير شده است ، از ديدگاه مذهب و اخلاق و مقررات ديگر معذور تلقى شود ، گروه دوم بهيچ وجه نمى تواند عذرى براى اعراض از حيات بياورند ، زيرا فرض اينست كه ضروريات حيات براى افراد اين گروه دچار اشكال نيست .
قسم چهارم - گروهى از مردم هستند كه احساس حقكشىها و سقوط افراد جامعه در لجن جهل و خودكامگىها و لجاجت و با واقعيات و تباهىهاى ديگر ، موجب مى شود كه نتوانند حيات را بعنوان يك حقيقت مطلوب تحمل نمايند . اينان در صورت ناتوانى از اصلاح افراد جامعه ، از حيات سير ميشوند . امير المؤمنين عليه السلام با آن همه صبر و تحمل و شكيبائى كه بقول بعضى از ادباء حتى خود صبر را به حيرت انداخته بود . در يكى از سخنان مباركش مى فرمايد : و اللَّه لو لا رجائى الشّهادة عند لقائى العدوّ - لو قد حمّ لى لقاؤه - لقرّبت ركابى ، ثمّ شخصت عنكم فلا أطلبكم ما اختلف جنوب و شمال [ خطبهء ١١٩ ] ( سوگند بخدا اگر در