ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٣٥ - با نظر به اختلاف برداشت از شخصيت و سخنان پيامبر اكرم لازم بود كه گردانندگان جامعهء اسلامى ، داناترين و با تقوىترين اشخاص را براى تفسير شخصيت و سخنان آن حضرت تعيين مى نمودند
داراى فهم و حدس نيرومند و همراهى دائمى با رسول خدا ( ص ) و كثرت استفاده اى كه از آن حضرت نموده بود ، صحابهء پيامبر در اكثر وقايع پس از ارتكاب خطا و غلط به او مراجعه مى كردند . پيامبر فرمود : قاضىترين شما على است . و فضلاء در همهء علوم به على مراجعه مى كردند . » [١] ملا على قوشچى در شرح جملات فوق چنين مى گويد : « زيرا على بن ابي طالب ( ع ) در دوران كوچكى در دامان پيامبر تربيت يافت و در بزرگى داماد آن حضرت گشت و هر وقت مى توانست بخدمت پيامبر برسد و استفادهء فراوان از وى برد ، زيرا پيامبر نهايت اشتياق را به ارشاد او داشت . در آن هنگام كه اين آيه : ( وَتَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ ) نازل شد [٢] ( و بشنود آنرا گوش شنوا ) پيامبر عرض كرد : خداوندا ، اين گوش شنوا را گوش على قرار بده ، على عليه السلام فرمود : بعد از آن هيچ چيزى را فراموش نكردم و فرموده است : رسول خدا ( ص ) هزار باب از علم را بمن تعليم فرمود و از هر بابى هزار باب گشوده شد . . . . صحابهء پيامبر در اكثر وقايع پس از ارتكاب خطاء به على ( ع ) مراجعه مى كردند ، مانند اصول كلامى و فروع فقهى و تفسير و عرفان و علم نحو و صرف . . . و ابن عباس رئيس مفسرين شاگرد او است و ابو الاسود دئلى علم نحو را با تعليم و ارشاد آن حضرت تدوين كرد و خود به علومى كه فوق همه دارا بود چنين خبر داد : لو كسرت لى الوسادة لحكمت بين أهل التّوراة بتوراتهم و بين أهل الزّبور بزبورهم و بين أهل الإنجيل بإنجيلهم و بين أهل الفرقان بفرقانهم ، و اللَّه ما نزلت من آية في برّا و بحر أو سهل أو جبل أو سماء او
[١] تجريد الاعتقاد خواجه نصير الدين طوسى - كشف المراد - علامهء حلى ص ٣٠٢ و شرح تجريد ملا على قوشچى .
[٢] الحاقه آيه ١٢ .