ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١٢ - ٥ - رديف دوم از انسانهايى كه با پذيرش رسالت پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم نمونه هايى از انسان كامل گشته بودند

عده اى قابل توجه از صحابهء پيامبر اكرم بوده‌اند كه هم آيات قرآنى آنان را چه با كلمات « مؤمنين » ، و « عباد الرحمن » « الذين آمنوا » و چه با كلماتى مانند مهاجرين و انصار و تابعين و غير ذلك مطرح نموده و هم در سخنان امير المؤمنين عليه السلام آمده است .
نمونه اى از آيات شريفهء قرآنى بقرار زير است : ( وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِينَ وَالأَنْصارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِيَ الله عَنْهُمْ . ) [١] امير المؤمنين ( ع ) فرموده است : « من اصحاب محمد ( ص ) را ديده‌ام . كسى از شما را نمى بينم كه شبيه بآنان بوده باشد . اصحاب پيامبر ژوليده مو و غبار آلود ، شب را در حال سجده و قيام به صبح مى رساندند . پيشانىها و صورتهاى خود را متناوبا بر زمين مى نهادند . آن رشد يافتگان در حال يادآورى معادشان مانند اخگر شعله ور مى گشتند و از طول سجودى كه انجام مى دادند ، ميان دو چشمشان برآمدگى مانند زانوى بز نمودار مى شد . در آن هنگام كه خدا بيادشان آورده مى شد ، چشمان آنان چنان اشك مى باريد كه گريبانشان تر مى گشت و خود به اضطراب مى افتادند همان گونه كه درخت در روزى كه باد تند بوزد ، به اضطراب مى افتد ، اين همه بيقرارى آنان بجهت ترس از كيفر بود و اميد پاداش . » [٢] بياد بياوريم انسانهاى رشد يافته را - كه در نوسانات و طوفانهاى اجتماعى با كمال صفا و خلوص انسانى [ اگر چه با مقدارى اختلاف درجات با يكديگر ] زندگى كردند و همواره جانب حق و حقيقت را گرفته و از تباهى خودكامگان خودخواه و دنيا پرستان عاشق جاه بركنار بودند . نمونه اى از اين شخصيتهاى ساخته و سازنده را در مباحث قبلى و در مجلد ٢١ متذكر شده‌ايم و در اين مورد مقدارى بيشتر را براى اطلاع

[١] التوبه آيه ١٠٠ .
[٢] خ ٩٧ ج ١٧ ص ١٠٧ و ١٠٨ از همين ترجمه و تفسير .