ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٣٤

تاريخ بشرى على بن ابي طالب ( انسان كمال يافته الهى ) بخود نمى ديد ، بلكه فردى ديگر از همدستان چنگيز و چنگيزيان را مى ديد كه به كاروانيان تبهكاران خون آشام افزوده مى گشت . ١٤٨ اگر آن همه مشقتها و ناگواريها و ناملائمات فوق تصور كه در دوران زمامدارى امير المؤمنين عليه السلام ، گريبانگر اين بزرگ بزرگان گشت . و اگر آن همه صبر و شكيبائى كه اين افتخار انبياء و اولياء در طول ساليان متمادى پس از رحلت پيامبر اكرم ( صلى اللَّه عليه و آله و سلم ) تا آخرين نفسهاى زندگى خود تحمل فرمود ، نتيجه اى جز اين نداشت كه نه تنها دل آن مرد الهى را تيره و تار نساخت ، بلكه با پيشرفت روزگار عمرش به روشنائى و فروغ ربانى آن نيز افزود ، براى ارائه حكمت بالغهء خداوندى در جريانات محير العقول آن دوران ( از رحلت پيامبر تا زمان چشم بر بستن امير المؤمنين عليه السلام از اين دنيا ) كفايت مى كرد . ١٤٩ آنجا كه صداى حق كه حيات بخش است صيحه اى مرگآور ميباشد ١٥٧ من چگونه مى توانم بوسيلهء شما ظلمت از چهرهء عدل و كجى از حق را برطرف بسازم ، در صورتى كه خود شما ظلمت بر روى عدل انداخته‌ايد و حق را منحرف ساخته‌ايد ١٥٨ همهء تلاش امير المؤمنين ( ع ) آن انسان كامل ، براى اصلاح انسانها و محو ظلم از ميان آنها بود . ١٦٠ من نخستين كسى هستم كه در پرتو رسالت پيامبر اكرم ( ص ) ايمان آوردم و به نماز ايستادم . ١٦٤ شرايط ضرورى كسى كه زمامدارى مسلمين را بر عهده مى گيرد ١٦٦ آيا دو نوع شرايط زمامدارى ، در دوران معاصر نيز ، براى زمامدارى ضرورت دارد ١٧٠ متن خطبهء صد و سى و دوّم ١٧٥ ترجمهء خطبهء صد و سى و دوم ١٧٦ تفسير عمومى خطبهء صد و سى و دو ١٧٨ خدا است عالم مطلق بر همهء موجودات ١٨٠ تطابق آشكار و نهان و قلب و زبان آدمى در شهادتين ١٨٢ انسانهاى رشد يافته تعليم و تربيت جامعه و هر گونه خدمت به جامعه را تكليف الهى حتمى خود مى دانند و بهمين جهت استقبال و رويگردان بودن مردم از آنان تأثيرى در دل و مغز آنان نمى گذارد . ١٨٦ با سپرى شدن ساليان عمر ، كاخهاى سر به فلك افراشته تبديل به تلّ خاك و خانه‌ها مبدل به گور مى گردد و اموال از آن وارثان و زنها از آن ديگران مى شود . ١٨٩ متن خطبهء صد و سى و سوم ١٩٤ ترجمهء خطبهء صد و سى و سوم ١٩٥