ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٠٣ - درجات عظمت عدالت و مراتب قبح و وقاحت ظلم

عظمت حقى كه پايمال مى شود ، يا بىيار و ياور بودن شخصى كه قربانى ظلم و تعدى قرار مى گيرد ، داراى درجات شديد و ضعيف ميباشد . در روايتى آمده است پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرموده است : يقول اللَّه عزّ و جلّ ) * اشتدّ غضبى على من ظلم من لا يجد ناصرا غيرى [١] ( خداوند مى فرمايد : غضب من شديد است بر كسى كه به انسانى ظلم كند كه ياورى جز من نداشته باشد ) بسيار مناسب است كه براى تكميل اين مبحث بعضى از روايات معتبر مربوط به قبح ظلم و شقاوت ظالم را مطرح نماييم : ١ . امير المؤمنين عليه السلام مى فرمايد : فاللَّه أللَّه في عاجل البغى و آجل وخامة الظَّلم . . . ( خدا را ، خدا را [ در نظر بگيريد ] بترسيد از انتقام تمرد و تعدى در اين دنيا و كيفر شديد ظلم در آخرت ) ٢ . از امام محمد باقر عليه السلام نقل شده است كه فرمود : الظَّلم ثلثة : ظلم يغفره اللَّه و ظلم لا يدعه اللَّه و ظلم لا يغفره اللَّه فأمّا الظَّلم الَّذى يغفره اللَّه عزّ و جلّ فظلم الرّجل نفسه فيما بينه و بين اللَّه عزّ و جلّ ، و امّا الظَّلم الَّذى لا يدعه اللَّه عزّ و جلّ فالمدينة بين العباد فأمّا الظَّلم الَّذى لا يغفره اللَّه عزّ و جلّ فالشّرك باللَّه . [٢] ( ظلم بر سه نوع است - ظلمى است كه خدا آن را مى بخشد . ظلمى است كه خدا آن را رها نمى كند . ظلمى است كه خدا آن را نمى بخشد . ) امّا ظلمى كه خدا آن را مى بخشد ، ظلمى است كه انسان ما بين خود و خدا مرتكب شده است [ مثلا شراب خورده است ] و ظلمى كه خدا آن را رها نمى كند ، تجاوز و ظلمى است كه مردم ميان خود مرتكب مى شوند ، يعنى بيكديگر ظلم مى كنند . و امّا ظلمى كه خدا آن را نمى بخشد ، شرك به خدا است . )

[١] خطبه ١٩٢
[٢] سفينة البحار - مرحوم محدث قمى ج ٢ ص ١٠٦ .