ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٦ - اى ابا ذر ، آنچه را كه آنان مى خواهند و زندگى خود را بر سر آن مى بازند ، بر خود آنان بگذار و بگذر و شخصيت كمال جوى خود را هر چه سريعتر و جدىتر نجات بده

اى ابا ذر ، آنچه را كه آنان مى خواهند و زندگى خود را بر سر آن مى بازند ، بر خود آنان بگذار و بگذر و شخصيت كمال جوى خود را هر چه سريعتر و جدىتر نجات بده .
آنان چه مى خواهند آنان نخست آزادى خود طبيعى را مى خواهند كه قانونى جز اشباع خويشتن و اعضاى زير دست خود كه غرايز آنان ميباشد ، نمى شناسد . اين آزادى كه خود طبيعى آنرا مى خواهد تا سر حد تملك همهء منافع و امتيازات اين زندگى دنيوى كشيده مى شود ، اگر چه اين تملك به بردگى همهء افراد جامعه منتهى گردد . اين مضمون همان حديثى است كه ابو ذر صد در صد راستگو از پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم نقل كرده است : إذا بلغ بنو أبى العاص ثلاثين رجلا إتّخذوا مال اللَّه دولا و عباد اللَّه خولا و دينه دخلا .
فقال : ويكك يا أباذرّ أتكذب على رسول اللَّه فقال أبوذرّ لمن حضر : أما تذرون أنّى صدقت قالوا لا ، و اللَّه ما ندرى ، فقال ادعو الى عليّا فلمّا جاء قال لأبى ذرّ : اقصص عليه حديثك في بنى أبى العاص ، فأعاده ، فقال لعلىّ عليه السّلام : سمعت هذا من رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه [ و آله ] قال : لا ، و صدق أبوذرّ . فقال كيف عرفت صدقه قال : لأنّى سمعت رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه [ و آله ] يقول : ما أظلَّت الخضراء و لا أقلَّت الغبراء على ذى لهجة أصدق من أبىذرّ . فقال من حضر : امّا هذا ، فسمعناه كلَّنا من رسول اللَّه . فقال أبوذرّ : أحدّتكم أنى سمعت هذا من رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه [ و آله ] فتتّهمونى ما كنت أطنّ أنّى أعيش حتّى أسمع هذا من أصحاب محمّد صلَّى اللَّه عليه [ و آله ] [١] ( وقتى كه فرزندان ابو العاص به ٣٠ نفر برسند مال خدا را براى خود دولت و بندگان خدا را برده‌ها و دين او

[١] شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج ٨ ص ٢٥٨ و ٢٥٩ و تاريخ اليعقوبى ج ٢ ص ١٧٢ .