آداب معاشرت - مقدس نيا، محمد - الصفحة ٩٦
الهى به ما رسيده در همين محدوده است.
آنان زيادهروى در مزاح را همواره نكوهش كرده و آن را نشانه جهالت، حماقت و پستى دانستهاند. حضرت على ٧، طىّ سه سخن كوتاه به اين واقعيّت چنين اشاره مىكند:
«مَنْ كَثُرَ مِزاحُهُ اسْتُحْمِقَ[١]، مَنْ كَثُرَ مِزاحُهُ اسْتُجْهِلَ[٢]، مَنْ كَثُرَ مِزاحُهُ اسْتُرْذِلَ»[٣]
هر كس شوخى او بسيار شود، احمق، نادان و فرومايه مىشود.
مزاح بايد براى شادكردن ديگران صورت گيرد. بنا بر اين، ا گر با شوخىكردن موجبات رنجش ديگران فراهم آيد، يا كسى مورد تمسخر واقع شود، ممنوع و نكوهيده است و چهبسا موجب كينهتوزى و بروز دشمنى بين دوستان گردد. در اين باره نيز امام على ٧ فرمود:
«لِكُلِّ شَىْءٍ بَذْرٌ وَ بَذْرُ الْعَداوَةِ الْمِزاحُ»[٤]
براى هر چيز بذرى است و بذر دشمنى، مزاح است.
رعايت ادب نيز از نكات مهمّى است كه در همه حالات، از جمله هنگام مزاح بايد به آن توجّه كرد.
پسنديدهبودن مزاح، دليل تجويز جسارت و بىادبى نيست. در هنگام شوخى نبايد سخنان زشت، ركيك و دور از اخلاق اسلامى بر زبان انسان جارى شود؛ زيرا به تعبير على ٧:
[١] - شرح غررالحكم، ج ٥، ص ١٩٥.
[٢] - همان، ص ١٨٣.
[٣] - همان، ص ٢٠٠.
[٤] - همان، ص ٢٤.