آداب معاشرت - مقدس نيا، محمد - الصفحة ٧٨
مىزند و كالاى ارزشمند علم را از اين راه به مغزها مىرساند و ديگران را نيز عالم و آگاه مىكند. از امام سجّاد ٧ پرسيدند: از سخن و سكوت كدام يك بر ديگرى برترى دارد؟ حضرت در پاسخ فرمود:
براى هر يك از اين دو آفتهايى است، ولى اگر از آفت مصون و سالم باشند، سخن افضل و برتر است، زيرا خداوند هيچ يك از پيامبرانش را به سكوت مبعوث نكرده است، بلكه آنها مأموريّت داشتند با مردم سخن بگويند و با بيان خود آنان را به صلاح و رستگارى دعوت كنند و نيز هيچ كس با سكوت مستحقّ بهشت و لايق ولايت الهى نمىشود و از عذاب دوزخ مصون نمىماند، نيل به رحمت الهى و نجات از عذاب او در پرتو سخنگفتن است. من هرگز ماه را نظير آفتاب قرار نمىدهم .... شما خود فضل سكوت را با سخن توصيف مىكنى، در حالى كه هرگز فضل سخن را با سكوت نمىتوان توصيف كرد.[١]
روشن است كه اين نعمت ارزشمند به همان ميزان كه در ترقّى و كمال آدمى مؤثّر است، در صورت عدم كنترل نيز، موجب سقوط و تباهى او مىشود. از على ٧ پرسيدند، زيباترين مخلوقات خدا كدام است؟
فرمود: «سخن». گفتند: «زشتترين آنها كدام است؟» باز هم فرمود:
«سخن»، سپس فرمود:
«بِالْكَلامِ ابْيَضَّتِ الْوُجُوهُ وَ بِالْكَلامِ اسْوَدَّتِ الْوُجُوهُ»[٢]
چهرهها با سخن سفيد مىشوند و با سخن سياه مىگردند.
كنايه از اين كه عدّهاى بهخاطر سخن سنجيده و وزين خود، روسفيد
[١] - بحارالانوار، ج ٧١، ص ٢٧٤، اسلاميّه.
[٢] - همان، ج ٧٨، ص ٥٥.