آداب معاشرت - مقدس نيا، محمد - الصفحة ١٥
صفات نيكويى را كه مورد توجّه و رضايت حقتعالى است، در خود پرورش داده و صفحه دل خويش را از رذايل اخلاقى و خصلتهاى ناپسندى كه باعث سقوط و انحطاط وجود ارزشمند اوست، پالايش دهد.
خطوط كلّى در روابط اجتماعى
با چه كسانى ارتباط داشته باشيم؟ از معاشرت و همنشينى با چه افرادى دورى جوييم؟ در نشست و برخاستها، چه نكات اصلى و اساسى را مراعات كنيم تا بتوانيم به وظيفه خود چنان كه بايد عمل نموده و از خطرها و خسارتهاى احتمالى ايمن باشيم؟
نخستين گروهى كه اسلام، حُسن روابط با آنها را توصيه كرده، اعضاى خانواده،- پدر و مادر و ساير بستگان حسبى و نسبى- است.
در مرحله بعد، كلّيّه كسانى كه به طريقى مىتوانند انسان را در مسير تكاملىاش يارى رسانند و تأثير مثبت و سازندهاى در ابعاد مختلف تربيتى و معنوى او داشته باشند، شايسته معاشرت و همنشينى هستند. از اين رو، در روايات اسلامى معاشرت با افراد مؤمن، عالم، عاقل، نيكوكار و ... سفارش شده و آدابى درباره چگونگى همنشينى با آنها آموخته شده است.
اين آداب را مىتوان در دو مرحله انديشه و عمل خلاصه كرد:
الف- مرحله انديشه
از ديدگاهاسلام روابط اجتماعى انسانها در مرحله انديشه، بر اصول «خيرخواهى»، «محبّت و مودّت»، «حسن ظنّ» و مانند آن مبتنى است؛ بدين معنا كه مسلمان بايد صفحه انديشه و نيّت خود را نسبت به برادران