كسى كه غريزه خشم ندارد، از روحى پست و نفسى حقير برخوردار است. او در برابر منكرات و كارهاى زشت و نامشروع و اهانت‌هاى ديگران ساكت است و از خود هيچ‌گونه حسّاسيّتى نشان نمى‌دهد. درباره چنين كسى گفته‌اند:

«مَنِ اسْتَغْضَبَ وَ لَمْ‌يَغْضِبْ فَهُوَ حِمارٌ»[١]

آن كه چيزى او را به خشم نمى‌آورد، الاغ است.

اعتدال و ميانه‌روى در خشم، كه از خلال دو بحث افراط و تفريط، معنايش تا حدّى روشن شد، آن است كه انسان بكوشد، تا خشم خود را تحت حاكميّت عقل خويش درآورد. به گاه خشم، خشمگين و غضبناك گردد، چنان كه خداى متعال فرمود:

«يا أَيُّهَا النَّبِيُّ جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ ...»[٢]

اى پيامبر، با كافران و منافقان بجنگ، و بر آنان سخت بگير.

در محلّ شكيبايى نيز بردبار و حليم باشد، چنان كه در بيان اوصاف مؤمنان فرمود:

«وَ إِذا ما غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ»[٣]

[١] - محجّة البيضا، ج ٥، ص ٢٩٦.

[٢] - توبه( ٩)، آيه ٧٣.

[٣] - شورى‌( ٤٢)، آيه ٣٧.