آداب معاشرت - مقدس نيا، محمد - الصفحة ١٨٥
جلوگيرى از پيامدهاى شوم خشم، كظم غيظ، يعنى فرونشاندن هيجان درونى است. البتّه هيجان خشم، چنان عقل را تيره مىكند كه از افراد عادى كمتر مىتوان انتظار داشت، در چنين شرايطى به خود آيند و به خير و صلاح بينديشند و به راه صحيح گرايش يابند. از اين رو، امام سجّاد ٧، فروخوردن خشم و قدرت خاموشكردن آتش آن را به عنوان زيور صالحان و زينت تقواپيشگان، از درگاه خداوند خواسته، عرض مىكند:
«وَ حَلِّنى بِحِلْيَةِ الصَّالِحينَ وَ أَلْبِسْنى زينَةَ الْمُتَّقينَ فى بَسْطِ الْعَدْلِ وَ كَظْمِ الْغَيْظِ وِ إِطْفاءِ النَّائِرَةِ»[١]
بار الها! مرا به زيور صالحان بياراى و زينت متّقين را بر من بپوشان، تا عدل را گسترش دهم و خشم را فرو نشانم و شعلههاى سوزان دشمنى را خاموش سازم.
فرونشاندن، آتش خشم يكى از صفات پسنديدهاى است كه اولياى گرامى اسلام در باره آن سفارشهاى قابل توجّهى دارند.
امام محمّد باقر ٧ فرمود:
«مَنْ كَظَمَ غَيْظاً وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلى إِمْضائِهِ، حَشَى اللَّهَ قَلْبَهُ أَمْناً وَ إيماناً يَوْمَ الْقِيامَةِ»[٢]
هركس خشم خود را فرو نشاند، در حالى كه مىتواند آن را اظهار كند، خداوند، در روز قيامت قلب او را از ايمنى و ايمان پر مىكند.
آن بزرگواران خود نيز، الگوهاى عملى فرونشاندن آتش خشم براى مردم
[١] - صحيفه سجّاديه، دعاى مكارم الاخلاق.
[٢] - بحارالانوار، ج ٧، ص ٣٠٣.