عفو و گذشت اگر در برابر انتقام قرار گيرد؛ به طور مطلق يك ارزش محسوب مى‌شود، ولى اگر در برابر عقوبت و مجازات به كار رود، ديگر به طور مطلق ارزش نخواهد بود، بلكه انتخاب عفو يا عقوبت، به دو عامل: «نوع جرم و وضعيّت مجرم» بستگى دارد.

اگر زيان ناشى از جرم و لغزش، متوجّه حقوق شخصى باشد، انتخاب عفو يا مجازات بستگى به صلاحيّت مجرم دارد.

اگر جرم مربوط به حقوق جامعه باشد عفو پسنديده نيست، بلكه احترام به حقوق جامعه در اولويّت است.

در اسلام، تنها رهبر جامعه اسلامى حق دارد، ضمن رعايت مصالح عمومى، اگر عفو را سازنده تشخيص داد، از جرم متجاوزان به حقوق جامعه بگذرد و آنان را عفو كند.

آثار عفو عبارتند از: شمول عفو و نصرت الهى، طول عمر، دوام حكومت، ازميان‌رفتن كينه‌ها، عزّت دنيا و آخرت، رهايى از عذاب دوزخ، پاداش بسيار.

پرسش‌

١- ديدگاه اسلام را درباره عفو و گذشت بيان كنيد.

٢- در چه صورت عفو صددرصد يك ارزش محسوب مى‌شود؟

٣- اگر جرم و لغزش كسى مربوط به حقوق شخصى شما باشد با خطاكار چگونه برخورد مى‌كنيد؟

٤- اگر جرم، مربوط به حقوق جامعه باشد، با مجرم چه بايد كرد؟

٥- چهار مورد از آثار عفو را نام ببريد.