آداب معاشرت - مقدس نيا، محمد - الصفحة ٨٢
سخن زشت باز داريد.
ويژگىهاى سخن زيبا
اكنون به بيان پارهاى از ويژگىهاى سخن زيبا مىپردازيم. باشد كه آنها را در معاشرتهاى اجتماعى، مورد توجّه قرار دهيم، تا از آثار و بركات آن در زندگى بهرهمند شويم. سخن زيبا، سخنى است با اين ويژگىها:
الف- برخاسته از فكر و انديشه باشد. قدرت تفكّر و انديشه يكى از گرانبهاترين نعمتهاى الهى بوده و شايسته است كه انسان قبل از هر كارى درباره پيامدهاى آن به خوبى بينديشد و جوانب نيك و بد آن را درست ارزيابى كند و چنانچه انجام آن را مصلحت ديد، اقدام نمايد وگرنه از انجام آن چشم بپوشد. روشن است كه سخنگفتن نيز از اين قاعده مستثنا نيست.
نسنجيده سخنگفتن، علاوه بر زشتى ظاهرى چهبسا موجب بىآبرويى و رسوايى گوينده شده، نشانه حماقت و نادانى او به حساب آيد و خطراتى را برايش به بار آورد، يا ضررى را متوجّه او سازد. از اين رو على ٧ فرمود:
«فَكِّرْثُمَّ تَكَلَّمْ تَسْلَمْ مِنَ الزَّلَلِ»[١]
بينديش، سپس سخن بگو تا از لغزشها در امان باشى.
در سخنى ديگر انديشه پيش از سخن را نشانه خردمندى و ناپخته سخنگفتن را علامت بىخردى دانسته، مىفرمايد:
[١] - شرح غررالحكم، ج ٤، ص ٥٠٦.