عدالت رفتار نكند- اگر كسى او را در اين مورد سرزنش كند- پوزش مى‌طلبد و در اين مسأله دو نفر هم اختلاف ندارند. اگر چه مردم به دليل تفاوت روششان در زندگى، اختلاف زيادى در مصاديق آن دارند.»[١]

بنا بر اين، عدالت‌خواهى، يك امر فطرى بوده، عقل نيز آن را گواهى و تأييد مى‌كند و به همين دليل است كه در طول تاريخ هر از چند گاهى، سيل انسان‌ها در پى مناديان واقعى عدالت به حركت و خروش در مى‌آيند و انقلاب و دگرگونى اساسى در اركان جامعه، قوانين و روابط حاكم بر آن و راه و روش زندگى اجتماعى به وجود مى‌آورند.

نشانه‌هاى عدالت‌

جامعه انسانى از افراد مختلف با ويژگى‌هاى اخلاقى و روحى خاص و نيازهاى گوناگونى تشكيل شده و روشن است كه در زندگى اجتماعى، برخورد افكار، منافع و ... پيش مى‌آيد. در اين برخوردهاست كه بايد عدالت به مفهوم اجتماعى و اخلاقى آن به نيكوترين شكل رعايت شود، تا افراد جامعه با آرامش، اعتماد و علاقه‌مندى به يكديگر؛ مسير رشد و تعالى را طى كنند.

بر اين اساس، انسان عادل كسى است كه در برخوردهاى اجتماعى و در رفتار با ديگران، به عدالت پاى‌بند باشد، وظيفه خود را نسبت به ديگران به خوبى انجام دهد، با هر فردى رفتارى در خور شأن او داشته، حق ديگران را ادا كند و از كوچك‌ترين توهين، دل‌شكنى و ستم دورى جويد. آراسته‌شدن افراد جامعه به اين ويژگى‌هاى برجسته كه حاكى از عدالت آنان است، موجب‌

[١] - الميزان، ج ١٢، ص ٣٣١.