«هر مصلحى اوّل بايد صالح باشد، تا بتواند مصلح باشد. او بايد برود پيش و به ديگران بگويد، پشت سر من بياييد! خيلى فرق است ميان كسى كه ايستاده و به سربازانش فرمان مى‌دهد: برو پيش! من اين‌جا ايستاده‌ام! و كسى كه خودش جلو مى‌رود و مى‌گويد: من رفتم، تو هم پشت سر من بيا.

انبيا و اولياى الهى هميشه مى‌گويند: «ما رفتيم». پيغمبر اسلام اگر در آنچه دستور مى‌داد، اوّل خود پيش‌قدم نبود، محال بود ديگران پيروى كنند؛ اگر مى‌گفت نماز و نماز شب، خودش بيش از هر كس ديگر عبادت مى‌كرد .... اگر مى‌گفت انفاق در راه خدا و گذشت و ايثار، اوّل كسى كه ايثار مى‌كرد، خودش بود ... اگر مى‌گفت جهاد فى سبيل اللّه، در جنگ‌ها اوّل خود جلو مى‌رفت ....»[١]

٢- احترام به شخصيّت افراد

خوددوستى ريشه در فطرت آدمى دارد و هر كس به مقتضاى اين غريزه فطرى، براى خودش احترام، شخصيّت و ارزش ويژه‌اى قائل است. انسان، در وهله نخست، همه برخوردها، معاشرت‌ها و امر و نهى‌هاى ديگران را با اين معيار ارزيابى مى‌كند كه ببيند، طرف مقابل چه جايگاه و شخصيّتى به او داده است. وانگهى، بازداشتن فرد از بدى‌ها و فراخواندن او به سوى نيكى‌ها كه خود نوعى مقابله با اميال غريزى و خواسته‌هاى شهوانى اوست، به سان خوراندن داروى شفابخش ولى تلخ و شورى است كه به مذاق بيمار چندان خوشايند نيست. از اين رو، لازم است، نصايح حكيمانه و امر و نهى‌هاى مشفقانه همواره آميخته با ادب و

[١] - حماسه حسينى، شهيد مطهرى، ج ٢، ص ١٠٨.