آداب معاشرت - مقدس نيا، محمد - الصفحة ١٣٥
به بعضى اجازه مىدهد كه ساعتها وقتش را بگيرند، در نتيجه فرصت ملاقات با ديگران و انجام كارشان را از دست مىدهد و نمىتواند بهموقع جهت تدريس در كلاس درس، جهت انجام كار در محل كار و غيره حضور يابد ... چنين فردى به دليل بىنظمى در كارها، حقوق ديگران را پايمال كرده و به آنان ستم روا داشته است.
امير مؤمنان ٧ بىتوجّهى به حقوق ديگران را از جمله دلايل تنهايى و بىياورى انسان معرّفى مىكند:
«مِنْ دَلائِلِ الْخِذْلانِ الْإِسْتِهانَةُ بِحُقُوقِ الْإِخْوانِ»[١]
از دلايل [تنهايى و] دورى انسان از ديگران، سبكشمردن حقوق برادران دينى است.
و امام صادق ٧ آن را موجب پستى و خوارى انسان مىداند:
«تَرْكُ الْحُقُوقِ مَذَلَّةٌ»[٢]
پايمالكردن حقوق ديگران سبب خوارى انسان است.
٤- هدررفتن سرمايهها:
ازبينرفتن امكانات مادّى نيز يكى از پيامدهاى بىنظمى است. به عنوان نمونه، اگر كسى براى برگزارى يك مراسم مهمانى، امكانات و غذاى فراوان تهيّه كند ولى به دليل بىبرنامهگى و سهلانگارى مهمانهارا بهموقع از برنامه خود مطّلع نسازد و مراسم بدون حضور بيشتر آنان برگزار شود، هزينه و امكانات او هدر خواهد رفت و زحماتش بىنتيجه خواهد ماند. همچنان كه عدم رعايت نظم در يك برنامه مهمانى موجب
[١] - شرح غررالحكم، ج ٦، ص ٣٩.
[٢] - بحارالانوار، ج ٧٨، ص ٢٤٢.