آداب معاشرت - مقدس نيا، محمد - الصفحة ٦١
زيادهروى در سرزنش، آتش لجاجت را بر مىافروزد.
بدزبانى نهتنها موجب هدايت گمراهان نمىشود كه از ايشان افرادى كينهتوز و خودخواه مىسازد. بديهى است چنين افرادى، چون در برابر حق، موضع گرفتهاند، ديگر به آسانى هدايت نخواهند شد و اميدى به اصلاح ايشان نخواهد بود.
آن حضرت در بخش ديگرى از همين وصيّت مىفرمايد:
«... وَ لا تُكْثِرِ الْعِتابَ فَإِنَّهُ يُورِثُ الضَّغينَةَ»[١]
در سرزنش و نكوهش زيادهروى مكن كه موجب كينهتوزى مىشود.
اين لجاجت و كينهتوزى بدان سبب در ايشان به وجود آمده كه آنها را برخلاف تمايل فطرى خودشان- كه هر چند مجرم باشند، علاقهمند محبّت و تشنه احترام هستند- مورد بىمهرى و اهانت قرارداده و از جايگاهى كه بايد داشته باشند، پايين آوردهاند. در نتيجه باورشان شده كه افراد بدى هستند و اصلاح نخواهند شد. در اين صورت، نهتنها خطاهاى گذشته خود را تكرار مىكنند، بلكه بر مقدار لغزش و انحراف خويش نيز مىافزايند.
حضرت على ٧ درباره آنان مىفرمايد:
«مَنْ هانَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ فَلا تَرْجُ خَيْرَهُ»[٢]
كسى كه خود را بىارزش و سبك مىشمارد، اميدى به اصلاح او نداشته باش!
[١] - همان.
[٢] - شرح غررالحكم، ج ٥، ص ٤٤٣.