آداب معاشرت - مقدس نيا، محمد - الصفحة ١٩١
بِإِحْسانٍ ...»[١]
پساگر كسىاز سوى برادر (دينى) خود مورد عفو قرار گيرد (و از قصاصاو صرف نظر شود)، بايد از راه پسنديده پيروى كند و (ديه را) با نيكى به عفوكننده بپردازد.
نكته جالبى كه از تعبير «مِنْ أَخِيهِ» در آيه مزبور به دست مىآيد، اين است كه قرآن رشته برادرى را در ميان مسلمانان، حتَّى بعد از ريختن خونهاى ناحقّ، همچنان برقرار مىداند و براى تحريك عواطف، ولىّ مقتول را برادر قاتل معرّفى مىكند و با اين تعبير، آنان را به عفو و گذشت تشويق مىنمايد.
در آيه ديگرى، گذشت در برابر خشونت نيازمندانى كه بر اثر هجوم گرفتارىها، گاهى پيمانه صبرشان لبريز شده و سخنان تند و خشونتآميزى بر زبان مىرانند را ستوده، مىفرمايد:
«قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ»[٢]
گفتار پسنديده (در برابر نيازمندان) و عفو (و گذشت از خشونتهاى آنان) از بخششى كه آزادى در پى آن باشد، برتر است و خداوند، بىنياز و بردبار است.
بديهى است كه تحمّل خشونت اين گونه افراد و گذشت از برخوردهاى زننده آنان، بهويژه اگر با قول معروف، يعنى سخن نيك و دلدارى، دلجويى
[١] - بقره( ٢)، آيه ١٧٨.
[٢] - همان، آيه ٢٦٣.