ابزارآلات جنگى، اگر به‌جا و در راه صحيح به كار افتد و دشمن واقعى را هدف بگيرد، از قداست و احترام خاصّى برخوردار است و اگر نابه‌جا به كار گرفته شود، موجب جرم و جنايت و زمينه‌ساز بدبختى و تيره‌روزى مى‌شود.

به عنوان مثال اگر يك شمشير دولبه، در دست اميرمؤمنان (ع) قرار گيرد و در جنگ‌هاى بدر، خيبر و خندق سرهاى عُتبه، مرحب و عمروبن‌عبدود را از پيكرهاى پليدشان بردارد، به عنوان ذوالفقار تقدّس پيدا مى‌كند و اگر در اختيار بسربن‌ارطاة، چنگيز و تيمور بيفتد و وسيله‌اى براى تجاوز و ريختن خون مظلومان شود، منفور و نامبارك مى‌گردد. قدرت خشم نيز اگر موجب اعتلاى حقّ و شكست باطل شود، پسنديده است و «خشم مقدّس» خوانده مى‌شود و اگر در غير راه حق اعمال شود، موجب نكبت و منشأ فساد و تباهى خواهد بود.

همان گونه كه فرماندهان لايق و كاردان مراقبند حتّى المقدور ديرتر به آتش، دست بزنند و زودتر دستور آتش‌بس بدهند، افراد عاقل نيز تا مى‌توانند اعمال خشم را به تعويق مى‌اندازند و اگر غضب كردند، در فرونشاندن آن شتاب مى‌كنند، على ٧ فرمود:

«كُنْ بَطيى‌ءَ الْغَضَبِ، سَريعَ الْفَيْى‌ءِ، مُحِبّاً لِقَبُولِ الْعُذْرِ»[١]

ديرخشم باش، زود خشم خود را فرو بر و علاقمند به پذيرش پوزش باش.

مراتب خشم‌

[١] - شرح غررالحكم، ج ٤، ص ٦٠٧.