آداب معاشرت - مقدس نيا، محمد - الصفحة ١٣٤
اينكه بتواند عضو مفيد و مؤثّرى در جامعه باشد، بايد مواظب عملكرد خود- بهويژه در ارتباط با جامعه- بوده، شخصيّت و اعتبار اجتماعىاش را حفظ كند.
از جمله عواملى كه شخصيّت اجتماعى انسان را تحت الشعاع قرار داده، آن را خدشهدار مىكند، بىنظمى در كارها و در برخورد با ديگران است، زيرا افراد جامعه به روشنى درمىيابند كه فرد بىانضباط و نامنظّم، موجب هرجومرج در كارها و هدررفتن وقت و عمر آنان شده، از پيشرفت و ترقّىشان جلوگيرى مىكند. به همين دليل او را از بين خود رانده، برايش ارزش چندانى قائل نمىشوند.
از اين رو است كه على ٧، خدشهدارشدن آبرو و شخصيّت اجتماعى را موجب پستى و حقارت مىداند:
«مَنْ بَذَلَ عِرْضَهُ ذَلَّ»[١]
كسى كه به آبرويش بىاعتنايى كند، پست مىگردد.
همو انسان را از كارى كه سبب زشتى و از بينرفتن آبرويش در جامعه مىشود، برحذر داشته است:
«لاتَفْعَلْ ما يَشينُ الْعِرْضَ وَ الْإِسْمَ»[٢]
كارى كه آبرو و نامت را زشت مىكند، انجام مده.
٣- پايمالشدن حقوق ديگران:
رعايتنكردن نظم، موجب پايمال شدن حقوق افراد و ستم بر آنان است. كسى كه كارهاى مردم را به تأخير مىاندازد و
[١] - شرح غررالحكم، ج ٥، ص ١٤٣.
[٢] - همان، ج ٦، ص ٢٧٥.