پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٠٥ - امام كاظم عليه السلام و چالشهاى داخلى

شده، زمانى با حاضران به گفت‌وگو پرداخت، سپس از روى آتش برخاست و لباس خويش را تكان داده، به جاى خويش بازگشت. در اين هنگام به عبد الله فرمود: اگر همچنان مدعى امامت پس از پدرت هستى درون آتش شو و در آن بنشين.

حاضران گفتند: در اين هنگام چهره عبد الله رنگ باخت و از خانه امام كاظم عليه السّلام بيرون رفت».[١]

شايان توجه است چون ادعاى بى‌اساس عبد الله از يك‌سو و دليل و برهان و آراى محكم امام كاظم عليه السّلام براى ياران و پيروان عبد الله روشن و آشكار شد، بيشترين آنان از عبد الله روى گردانده و امامت برادرش موسى عليه السّلام را پذيرفتند.[٢]

دوم: موضع‌گيرى امام كاظم عليه السّلام در برابر عناصرى بود كه مرجعيت دينى و علمى داشتند؛ همان‌هايى كه بعدها با حمايت‌هاى حاكم وقت مرجعيت عامه را به دست آوردند و از عنايت حاكم برخوردار شدند تا ابزارى در دست حاكم و براى توجيه خلافت و تصرفات او باشند. از آن‌جا كه امام عليه السّلام صيانت از ساختارهاى اصيل را ضرورى مى‌دانست و از ديگر سو بيم آن مى‌رفت كه بر اثر گرايش‌ها و روش‌هاى پديدآمده در مكتب خلفا، شريعت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دستخوش تحريف شود، به مقابله با روش‌ها و گرايش‌هاى موجود پرداخت تا عدم مشروعيت صاحبان اين گرايش‌ها و روش‌هايى كه اينك در چارچوب حاكميت جاى گرفته و منصب‌هاى فتوا را به خود اختصاص داده بودند، از آنان سلب كند.

«يونس بن عبد الرحمن» مى‌گويد: «به ابو الحسن اول گفتم: خدا را با چه‌

[١] . الخرائج و الجرائح ١/ ٣٠٨ حديث ٢ و بحار الانوار ٤٧/ ٢٥١ و ٤٨/ ٦٧( به نقل از الخرائج و الجرائح ١/ ٣٠٨ حديث ٢).

[٢] . الارشاد ٢/ ٢١٠- ٢١١.