پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٧٠ - خصوصيات مكتب فقهى اهل بيت عليهم السلام

امام باقر عليه السّلام فرموده‌اند:

«لو إننا حدثنا برأينا ضللنا كما ضل من قبلنا، و لكنا حدثنا ببينة من ربنا بينها لنبيه صلّى اللّه عليه و اله فبينها لنا»؛

اگر ما حديث را مطابق رأى و عقل خود ببينيم گمراه شده‌ايم، به مانند پيشينيان كه بدين‌كار روى آورده و گمراه شدند. امّا ما حديث را با بيّنه آشكارى كه پروردگارمان براى پيامبر خود صلّى اللّه عليه و اله بيان كرده و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله نيز آن را براى ما بيان داشته است نقل مى‌نمائيم‌[١].

٢. انعطاف‌پذيرى: فقه اهل بيت عليهم السّلام همواره با زندگى روزمرّه مردم همراه بوده و با همه پيشرفت‌ها تطبيق مى‌كرده است. اين فقه هيچگاه قواعدى بر خلاف فطرت بشرى نداشته و همواره با همه نيازمندى‌هاى زندگى روز بشر همراه بوده است. بحمد اللّه در اين فقه هيچ مسئله‌اى كه موجب سختى، تنگنا، ضرر و يا ضرر رساندن به ديگران باشد نبوده، بلكه اين فقه همواره متضمّن مصلحت عامّه مردم و تعادل در همه احكام تشريعى خداوند متعال بوده است.

اين‌گونه بود كه اين فقه اعجاب همه قانون‌دانان عالم را برانگيخت و همه آنان به اين مطلب اعتراف كردند كه اين فقه از غنى‌ترين قوانينى است كه از نظر عمق و اصالت و نوآورى در عالم قانون‌گذارى پيدا شده است.

٣. بازگذاشتن باب اجتهاد: از مهم‌ترين خصوصيّاتى كه فقه اهل بيت عليهم السّلام داشت بازگذاشتن باب اجتهاد بود، اين مطلب دلالت بر زنده بودن فقه‌

[١] . اعلام الورى/ ٢٧٠.