پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١١٥ - عمر بن عبد العزيز

بعد از پيامبر ابو بكر آن را در دست گرفت و با نظر خود آن را مورد استفاده قرار مى‌داد. همچنين عمر نيز اين كار را انجام مى‌داد. آنگاه عثمان آن را به مقاطعه مروان درآورد. و هم‌اكنون پس از سال‌ها اختيار امر فدك به دست من افتاده است و اين مالى از اموال من نيست كه به من برگشته است، و من شما را شاهد مى‌گيرم كه من آن را بر آنچه كه در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله بوده است برگرداندم‌[١].

در اين روايت تصريح نشده است كه عمر بن عبد العزيز فدك را به علويان بازگرداند. بلكه تنها به اين نكته اشاره شده كه فدك را به حالتى بازگرداند كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله آن‌گونه عمل مى‌نمود. امّا روشن است كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله اين باغ را به مقاطعه جگرگوشه خود سرور زنان جهان فاطمه زهرا عليها السّلام داده و آن حضرت در زمان حيات رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله در آن تصرّف مى‌كرده است. امّا حكومت وقت به‌خاطر مصلحت‌هاى سياسى آن را از آن حضرت مصادره نمودند.

ج- عمر بن عبد العزيز هنگامى كه پس دادن فدك به علويان را اعلام نمود بنى‌اميّه بر او خرده گرفتند و به او گفتند: تو با اين كار بر كار شيخين يعنى ابو بكر و عمر ايراد كرده و آن‌ها مورد توهين قرار داده و به آنان نسبت ظلم داده‌اى، عمر بن عبد العزيز در پاسخ گفت: من و شما هردو به صحّت اين قضيّه كه فاطمه دختر رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله ادّعاى مالكيّت فدك را داشته و فدك در دست او بوده است اطمينان داريم. و مى‌دانم كه آن حضرت كسى نبوده است كه به رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله دروغ ببندد. مضافا به اين‌كه حضرت على عليه السّلام و امّ ايمن و

[١] . تاريخ ابن اثير ٤/ ١٦٤.