پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٨٢ - نهم امام باقر عليه السلام و نظام اجتماعى گروه صالح

درخواست كمك و سؤال از ديگران نهى مى‌نمود. آن حضرت در اين رابطه فرموده است:

«لو يعلم السائل ما في المسألة ما سأل أحد أحدا، و لو يعلم المعطي ما في العطيّة ما ردّ أحد أحدا»؛

اگر سائل و گدايى كه از مردم چيزى مى‌خواهد، مى‌دانست كه حقيقت اين كار چيست [و چه ذلّتى در اين كار نصيب او مى‌شود]، هرگز از كسى كمك نمى‌خواست، و اگر كسانى كه به سائل چيزى مى‌دهند مى‌دانستند كه در دادن اين پول چه ثوابى نهفته است، هرگز كسى دست نياز كسى را خالى برنمى‌گرداند[١].

امام باقر عليه السّلام تعامل اقتصادى در ميان گروه صالحان و حتّى در ميان آن‌ها و ديگر گروه‌ها را براساس قاعده لا ضرر و لا ضرار كه آن را از جدّ بزرگوار خود حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله روايت نموده است استوار مى‌دانست‌[٢].

نهم: امام باقر عليه السّلام و نظام اجتماعى گروه صالح‌

نظام اجتماعى گروه صالح يعنى شيعه، مصداق واقعى نظام اجتماعى اسلامى‌اى بود كه پايه‌هاى آن را قرآن كريم ريخته و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله آن را بنا نهاده بود. اين نظام براساس اصول اخلاقى در تعامل و روابط بنا گرديده بود كه در رأس همه آن اصول، «اخلاق نيكو» بوده است، امام باقر عليه السّلام فرموده‌اند: از ميان مؤمنان آن‌كس ايمان كامل‌ترى دارد كه اخلاق بهترى داشته باشد[٣].

و از نشانه‌هاى حسن خلق اين است كه افراد هميشه با رويى گشاده با

[١] . كافى ٤/ ٢٠.

[٢] . كافى ٥/ ٢٩٢، براساس اين قاعده افراد اجتماع بايد در تعامل با يكديگر به‌گونه‌اى عمل كند كه هيچگاه حقى از كسى ضايع نگردد.

[٣] . كافى ٢/ ٩٩.