پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٧ - ٧ مؤسسات فرهنگى

٧. مؤسّسات فرهنگى‌

امام باقر عليه السّلام نقش بزرگى در توسعه مؤسّسات فرهنگى داشتند. آن حضرت مدارس علميّه بسيارى در مهمترين شهرهاى اسلامى بنيان نهادند:

* مدرسه مدينه: خود امام باقر عليه السّلام بر اين مدرسه اشراف داشته و از ميان آنان فقيهانى را براى حمل و نشر دانش از اين دانشگاه به ساير شهرهاى كشور اسلام انتخاب مى‌فرمود.

* مدرسه كوفه: چند تن از شاگردان و فارغ التّحصيلان مدرسه امام باقر عليه السّلام كه به دست آن حضرت تربيت شده بودند بر اين مدرسه اشراف داشته و اين مدرسه در انتشار علوم اهل بيت عليهم السّلام و ارجاع دادن مردم به سوى آنان به موفقيّت‌هايى دست يافت. تا آنجا كه حاكم اموى هشام بن عبد الملك نيز به اين حقيقت اعتراف كرده است. او در ضمن كلامى به امام باقر عليه السّلام اين‌گونه اشاره كرده كه اين كسى است كه اهل عراق شيفته او شده‌اند[١].

به همين خاطر امويان اهل عراق را از ديدار با امام باقر عليه السّلام منع نموده بودند[٢].

* مدرسه قم: اين مدرسه علميّه شاخه‌اى از مدرسه كوفه بوده كه يكى ديگر از شاگردان و دست‌پروردگان امام محمّد باقر عليه السّلام بر اين مدرسه اشراف داشت.

در همين زمان تحت‌تأثير مدرسه كوفه و قم، مدارس ديگرى نيز در مشرق جهان اسلام، همچون مدرسه رى و خراسان به‌وجود آمد[٣].

[١] . مختصر تاريخ دمشق ٢٣/ ٧٩.

[٢] . مختصر تاريخ دمشق ٢٣/ ٨٣.

[٣] . دور اهل البيت فى بناء الجماعة الصّالحه ١/ ١٣٣.