پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٨٤ - ٥ مواضع مستقيم امام باقر عليه السلام در برابر حاكمان منحرف
در همين سفر عمر بن عبد العزيز درباره بعضى از امور نيز با امام باقر عليه السّلام مشورت نمود، و هنگامى كه امام باقر عليه السّلام قصد بازگشت به مدينه را داشت عمر بن عبد العزيز به آن حضرت عرض كرد: اى ابو جعفر مرا سفارشى كن. امام باقر عليه السّلام فرمودند: تو را به تقواى الهى دعوت مىكنم. مردمان پير و سالخورده را پدر خود، مردمان كم سنّوسال را فرزند خود، و مردمان ميانسال را همچون برادر خود حساب كن[١].
در زمان خلافت هشام بن عبد الملك امام باقر عليه السّلام تحرّكاتى مطابق با موضعگيرىهاى هشام داشتند. هنگامى كه موضع حكومت نسبت به آن حضرت كمى آرامتر مىشد حركات ايشان بيشتر و هنگامى كه از سوى حكومت شدّت عمل بيشترى به خرج داده مىشد فعاليّت امام كمتر مىگرديد، زمانى كه هشام بن عبد الملك وارد مسجد الحرام شد به امام باقر عليه السّلام نگاهى انداخت. ديد مردم گرداگرد آن حضرت حلقه زدهاند، هشام به اطرافيان خود گفت: اين شخص كيست؟ به او گفتند: محمّد بن علىّ بن الحسين است، هشام گفت: آيا اين همان كسى است كه اهل عراق شيفته و فريفته او شدهاند؟! پس كسى را به نزد آن حضرت فرستاده و ايشان را به نزد خود طلب كرد و از آن حضرت سؤالاتى نمود و به بحث با آن حضرت پرداخت. اما امام باقر عليه السّلام پاسخ همه سؤالهاى او را داده و وى را در اين بحث محكوم نموده و در مقابل يارانش بر او غالب آمدند[٢].
و هنگامى كه امام باقر عليه السّلام دستگير و به شام برده شد هشام قصد پايين آوردن مقام آن حضرت را داشت. اينجا بود كه امام باقر عليه السّلام برپا خواست و
[١] . مختصر تاريخ دمشق ٢٣/ ٧٧.
[٢] . مختصر تاريخ دمشق ٢٣/ ٧٩.