پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٥٨ - ١ رد افكار و عقايد مخرب و مذاهب منحرف
اى آن كسى كه قبل از هرچيز بودهاى، سپس همهچيز را آفريدى، سپس همهچيز نابود مىشود و تو مىمانى. اى آن كسى كه نه در آسمانهاى بالا و نه در زمينهاى پايين، نه بالاتر از آسمانها و نه بين زمين و آسمان و نه در زيرزمين خدايى غير از تو نيست كه كسى بخواهد او را عبادت كند»[١].
آن حضرت در جواب كسانى كه از جواز اين اعتقاد كه خداوند متعال موجود است مىپرسيدند، اينگونه پاسخ دادند كه: آرى، امّا خداوند متعال را از دو مطلب مبرّا كن. يكى ابطال و ديگرى تشبيه[٢].
امام باقر عليه السّلام همچنين فرمودهاند:
همانا خداوند من تبارك و تعالى از ازل بوده و همواره حيات داشته و حيات او مقيّد به چگونگى [يا مقوله كيف] نبوده و نيست (چراكه كيفيات خود حادث و مخلوق هستند و خداوند كه موجود بسيط است تركيبى ندارد تا چگونگى داشته باشد)، پروردگار من در حالتى بوده كه بودنش از مقوله «كون كيف» يا بودن مقيد به چگونگى نبوده است، او مكانى ندارد و در مقوله «اين» نيز در نمىگنجد، در چيزى نيست [چراكه حلول باطل است] و بر چيزى قرار ندارد [چراكه محتاج چيزى نيست] و براى بودن خود مكانى پديد نياورده است»[٣].
امام باقر عليه السّلام همچنين بر عبوديّت خالص براى خدا و بازداشتن مردم از فعاليّتهايى كه در آن شرك به خداوند متعال وجود داشت تأكيد فراوانى داشتند.
[١] . بحار الانوار ٣/ ٢٨٥.
[٢] . بحار الانوار ٣/ ٢٦٥، مراد از ابطال اين است كه خداوند را بدون هيچ صفتى فرض كنيم و مراد از تشبيه اين است كه براى او صفاتى مشابه صفات مخلوقات فرض كنيم.
[٣] . بحار الانوار ٣/ ٣٢٦، اين روايت به صورت كامل در فصل آخر كتاب در بخش ميراث كلامى امام باقر عليه السّلام آمده است.