پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٩٩ - مبحث اول اصحاب امام هادى عليه السلام و روايتكنندگان حديث آن حضرت

مبحث اوّل: اصحاب امام هادى عليه السّلام و روايت‌كنندگان حديث آن حضرت‌

امام هادى عليه السّلام به دليل تنوّع فرهنگ و معارف فراگيرش همواره مقصد و مراد جويندگان دانش بوده است. چراكه آن حضرت در همه دانش‌ها تخصّص داشته، در تفسير قرآن كريم خبره و كارآزموده و در فقه اسلامى با همه بخش‌ها و سطوح آن ماهر و چيره‌دست بوده است.

اصحاب آن حضرت به اعتبار ارتباط با اهل‌بيت عليهم السّلام، در ميان امّت اسلام نمونه خط رسالت بوده‌اند، آنان احاديث آن حضرت را روايت كرده، در كتاب‌هاى اصول‌[١]، آن احاديث را به رشته تحرير و تدوين درآوردند. آنان به واسطه تدوين ميراث علمى ائمّه اطهار عليهم السّلام حقّ بزرگى بر جهان اسلام دارند.

چراكه اگر آنان اين كار را انجام نمى‌دادند، ثروت بسيار عظيم و اصيلى كه مشتمل بر ابداعات بوده از مسلمانان ضايع مى‌گرديد. ثروتى كه همگام با پيشرفتهاى فكر بشرى و بلكه مقدّم بر آن بوده است.

لازم به ذكر است كه بسيارى از ويژگى‌هاى عملى حضرت امام هادى عليه السّلام را مى‌توان در خلال فعاليت‌هاى پيروان مورد اعتماد آن حضرت مشاهده نمود، و هرچه شرايط بر امام هادى عليه السّلام سخت‌تر مى‌شده، آن حضرت بيشتر وادار به پنهان‌كارى در عمل مى‌گرديد، اين حقيقت عمق بيشترى مى‌يافت.

اكنون خلاصه‌اى از زندگى‌نامه بعضى از اصحاب امام هادى عليه السّلام را كه بر اساس حروف الفبا مرتّب شده است در ذيل مى‌آوريم:

[١] . منظور از كتاب‌هاى اصول كتاب‌هايى است كه توسط اصحاب ائمه نوشته شده و در آن روايات اهل‌بيت عليهم السّلام جمع‌آورى شده بود دانشمندان شيعه خبر از تدوين چهارصد كتاب با عنوان اصول اربعمأة داده‌اند كه همه آن‌ها در اثر حوادث ناگوار روزگار نابود شده‌اند و آنچه اكنون از كتاب‌هاى روايى به دست ما است باقى‌مانده آن اصول مى‌باشد.