پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٧٨ - ٤ جايگاه اجتماعى و سياسى امام هادى عليه السلام
واگذار كردن اين مأموريت به «يحيى بن هرثمه» و آنچه را كه يحيى بن هرثمه در شرح اين مطلب در رابطه با وضعيت مردم مدينه منوّره و اضطراب و ضجّه و ناله آنها در دورى از امام هادى عليه السّلام بيان كرده است، تصوير واضحى از ميزان تأثيرپذيرى اهل مدينه از اخلاق منحصربهفرد و نمونه امام هادى عليه السّلام و خوشرفتارى آن حضرت با مردم و شدّت آميختگى شخصيّت بزرگوار آن حضرت در زندگى آن مردم دارد. و اين مطلب هرگز جاى تعجّب ندارد. چرا كه آن حضرت شاخهاى از درخت تناور نبوّت و ميوه درخت امامت بود كه خود شاخهاى از نبوّت است. امام، حجّت خداوند سبحان بر خلايق است. او نمونه و الگويى است كه همه بايد به او اقتدا كنند، و او حافظ و نگهبان رسالت اسلام است.
عبيد اللّه بن خاقان كه معاصر با امام حسن عسكرى عليه السّلام بوده است، امام هادى عليه السّلام را براى مردى اينچنين توصيف كرده است كه:
اگر پدر اين مرد منظور او امام هادى عليه السّلام است را ديده بودى، هر آينه مردى را مىديدى به غايت جليل، عاقل، خيّر و فاضل[١].
امام هادى عليه السّلام در دربار عبّاسى نفوذى عميق داشت. بهگونهاى كه مىبينيم مادر متوكّل براى شفاى درد متوكّل به امام هادى عليه السّلام متوسّل شده و كيسهاى پول براى آن حضرت مىفرستد، و اين نشاندهنده ايمان آن زن به مقام و منزلت اين امام بزرگوار در نزد خداوند متعال است.
درست در وقتى كه متوكّل دستور داده بود آن حضرت را تحت مراقبتهاى دقيق گذاشته و همه اقدامات و ارتباطات امام را سخت كنترل
[١] . شيخ صدوق، كمال الدّين/ ١/ ٤٢.