پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٣٤ - وزارت

وزارت‌

پست وزارت از منصب‌هاى حساس دولت عباسيان بود و غالبا وزير از اختيارات كامل برخوردار مى‌شد، به اين معنا كه خليفه دست وزير را در تمام شئون دولتى باز مى‌گذارد و خود فارغ از هر دغدغه‌اى به خوشگذرانى، هوسبازى و ... مى‌پرداخت. به عنوان مثال، مهدى عباسى «يعقوب بن داوود» را به وزارت خود برگزيد و تمام امور دولت، امت و مملكت را به او تفويض كرد و خود به كامجويى و عياشى پرداخت.

هارون الرشيد نيز «يحيى بن خالد برمكى» را به وزارت خويش برگزيد و تمام اختيارات دولت را به وى سپرد و به دنبال عيش و نوش خود رفت كه «شب‌هاى سرخ فام» او بهترين گواه است. يحيى نيز آن‌گونه كه خوش داشت، در امور دولت دست‌اندازى كرد. وى ثروت بزرگى را هزينه مداحانى كرد كه وى را مى‌ستودند. با صرف ميليون‌ها [دينار و درهم‌] از بيت المال مسلمانان، املاك و عمارت‌هاى زيادى براى خود فراهم آورد. اين كار او آن‌چنان بى‌حساب بود كه خشم هارون را عليه او برانگيخت و سرانجام، هارون او را دستگير و تمام دارايى‌اش را مصادره كرد و فرزندش جعفر را كشت.

چون مأمون به خلافت رسيد، دست وزير خود «فضل بن سهل» را در امور دولت باز گذاشت و فضل آن‌گونه كه مى‌خواست و مى‌پسنديد رفتار مى‌كرد.

او از غارت بيت المال و رشوه‌خوارى ثروت هنگفتى اندوخت. در روزگار آنان انواع مصيبت‌ها و گرفتارى‌هاى وصف‌ناشدنى بر امت تحميل شد. اين وزيران به كار گمارده شده بودند تا ثروت مردم را غارت كرده، خوارى را بر آنان تحميل كنند و در واقع مشت آهنين خليفگان بر سر مردم بودند.