پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٣٢ - اقدامى ناهنجار

ويژگى‌ها را داشته باشد شايستگى احراز مسئوليت خطير خلافت را- كه تأمين كننده سلامت و سعادت امت است- خواهد داشت.

فرهنگ شيعى و شيعيان خلافت را ويژه امامان معصومى مى‌دانند كه از خاندان رسالت برخاسته‌اند. اين اختصاص نه از آن‌روست كه امامان عليهم السّلام با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پيوند خويشاوندى دارند و نزديكترين افراد به آن حضرت هستند، بلكه به دليل مواهب الهى است كه به آنان عطا شده و نيز به جهت اوصاف والاى آنان است كه هيچ‌كس جز اين خاندان از چنين ويژگى‌هايى برخوردار نبوده است. البته نصوص و رواياتى كه درباره ضرورت خلافت و حكومت امامان اهل بيت عليهم السّلام آمده بسيار است و مجالى براى انتخاب خليفه نمى‌ماند.

عباسيان از كسانى بودند كه همانند امويان، عنصر وراثت را در امر خلافت دخيل كردند و آن را مبناى تزلزل‌ناپذير براى شايستگى خويش به خلافت خواندند، چرا كه خود را عموزادگان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مى‌دانستند. آنان در اين راه و به منظور دست‌يابى به قدرت و استمرار در حكومت، اموال فراوانى به دستگاه‌هاى تبليغاتى وقت دادند تا به وسيله بوق تبليغاتى خويش اين باور را در ميان مردم رواج دهند.

جيره‌خواران نيز به حسب وظيفه محوله، در حركتى حساب شده، از جايگاه و منزلت علويان در ميان مردم كاسته، خاندان بنى عباس را حمايت مى‌كردند. آنان بدين وسيله به عباسيان نزديك مى‌شدند و گرگان عباسى را از خاندان رسالت، به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نزديكتر مى‌خواندند.[١]

اقدامى ناهنجار

بنى عباس در پى قوام بخشيدن به قانون موروثى بودن خلافت، به كارهاى‌

[١] . ر. ك: حياة الامام محمد الاجواد عليه السّلام/ ١٩٠( با اندك تصرف).