پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٣٣ - ٩ گفتوگوى امام رضا عليه السلام با سليمان مروزى

امام عليه السّلام فرمود: اين دو يكسان نبوده، زيرا نفى «معلوم»، نفى «علم» نيست و نفى مراد، نفى بودن و كينونت «اراده» است، چرا كه اگر اراده چيزى نشود [بى ترديد،] اراده وجود ندارد. [وانگهى‌] بسا كه علم ثابت باشد هرچند كه «معلوم» به منزله بينايى نباشد، [به اين معنا كه‌] انسان بينا باشد، اما «مبصر» (آنچه بايد ديده شود) موجود نباشد و علم ثابت باشد هرچند كه «معلوم» وجود نداشته نباشد.

سليمان گفت: اراده «مصنوع» (آفريده شده) است.

امام عليه السّلام فرمود: بنابراين، اراده، همانند شنوايى و بينايى نيست كه اين دو مصنوع نبوده، ولى اراده مصنوع است.

سليمان گفت: اراده، يكى از صفات خداست و زوال نمى‌پذيرد.

امام عليه السّلام فرمود: پس انسان نيز بايد زوال‌ناپذير باشد، زيرا صفت او زوال‌ناپذير است؟

سليمان گفت: نه [چنين نيست،] زيرا انسان فاعل (موجد) صفت خود نيست.

امام عليه السّلام به او فرمود: اى مرد خراسانى، بسيار خطا مى‌ورزى. آيا [اين‌گونه نيست كه‌] به «اراده» و «قول» (فرمان) او اشياء صورت واقع پيدا مى‌كنند؟

سليمان گفت: نه.

امام عليه السّلام فرمود: اگر [پديد آمدن اشياء] به اراده، مشيت و امر و با مباشرت او نباشد، پس چگونه پديد مى‌آيد؟ خداوند برتر از اين [پندارها و نسبت‌] هاست.

سليمان پاسخى براى گفتن نداشت.

آن‌گاه امام رضا عليه السّلام به سليمان فرمود: [اى سليمان،] خداوند- عز و جل-