پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١١٥ - ٢ اوضاع سياسى در روزگار محمد(امين)

٢. اوضاع سياسى در روزگار محمد (امين)

امام رضا عليه السّلام پنج سال از دوران امامت خود را (١٩٣- ١٩٨ ق.) با محمد امين معاصر بود. در اين دوره محمد امين عليه امام رضا عليه السّلام به‌ويژه و اهل‌بيت عليهم السّلام به‌طور عموم اقدامى نكرد و در صدد كشتن او و ديگر علويان برنيامد. تاريخ‌نگاران حتى لفظى از او نقل نكرده‌اند كه از آن چنين تصميمى استشمام شود. البته اين تصور دور از ذهن نيست كه اوضاع و شرايطى كه امين در آن قرار گرفته بود، اجازه چنين اقدامى را به او نمى‌داد. او در آغاز حكومتش با برادرش عبد اللّه مأمون دچار چالش و نزاع شد كه در نهايت به تجزيه سرزمين‌هاى اسلامى به دو بخش انجاميد. هريك از آن دو با تمام تشكيلات ادارى- نظامى و ياران و پيروان و اموالى كه به آن‌ها مى‌رسيد بر يك بخش از گستره اسلامى فرمان مى‌راند.

در سال ١٩٤ ق. مردم «حمص» عليه حكومت عباسيان سر به شورش برداشتند. فرمانده سپاه امين پس از كشتن بزرگان حمص و زندانى كردن مردم آن سامان، به آتش كشيدن نواحى و اطراف آن و به يك سخن، به بهاى جان بسيارى از مردم و نابودى اقتصاد آن منطقه توانست شورش مردم حمص را سركوب كند.

در همين سال امين فرمان داد تا خطيبان ولايت‌عهدى فرزندش «موسى» را بر فراز منبرها اعلام كنند. آن‌گاه از مأمون خواست تا موسى را در ولايت عهدى بر خود مقدم دارد، اما مأمون نپذيرفت.

در سال ١٩٥ ق. امين به منظور جنگ با برادرش مأمون سپاهى به خراسان گسيل داشت كه سپاه او با شكست روبرو شد، اما امين تا سال ١٩٧ ق. كار