پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠١ - ناكامى مأمون در رسيدن به اهداف خود

بخش دوم فعاليت‌هاى امام رضا عليه السّلام پس از ولايت‌عهدى‌

مأمون به تمام اهدافى كه پس از بيعت با امام رضا عليه السّلام به‌عنوان ولى‌عهد و جانشين خود دنبال مى‌كرد دست نيافت و تنها چيزى‌كه از اين اقدام نصيب او شد، متوقف شدن حركت‌هاى مسلحانه و گسستن پيوند امام رضا عليه السّلام با پايگاه‌هاى مردمى او در عراق، حجاز و يمن بود. در مقابل، امام رضا عليه السّلام و منش اهل‌بيت عليهم السّلام كه حضرتش مروج و مبلغ آن بود امتيازهاى فراوانى به دست آوردند. امام عليه السّلام از اين فرصت بهره برده، نقش اصلاحى و دگرگون‌ساز خود را به‌طور گسترده ايفا كرد. در اين‌جا نمادها و عملكردهاى اين مرحله را مطرح مى‌كنيم:

ناكامى مأمون در رسيدن به اهداف خود

همان‌طور كه پيشتر گفته شد، مأمون بر آن بود تا امام رضا عليه السّلام را چونان وسيله‌اى براى مشروعيت بخشيدن به حكومت خود و متوقف كردن فعاليت جنبش‌هاى امر به معروف و نهى از منكر به كار گيرد. او از امام عليه السّلام خواست تا يكى از نزديكان و پيروان خود را به‌عنوان والى بر مناطقى بگمارد كه عليه حكومت او سر به شورش برداشته بود. مأمون با اين درخواست، دنبال دست يافتن به يكى از دو هدف بود: با سپردن ولايت آن سامان به يكى از ياران‌