پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٢٣ - امامت محمد جواد عليه السلام در بيان امام رضا عليه السلام

«ابو الحسن بن محمد بن ابى عباد» راوى اين مطلب در ادامه مى‌گويد: از امام رضا عليه السّلام شنيدم كه مى‌فرمود: «أبو جعفر وصيّي و خليفتي في أهلي من بعدي»؛ ابو جعفر وصي من و پس از من جانشينم در ميان خاندان من است.[١]

امام رضا عليه السّلام با بيان مطالبى و ارائه رهنمودهايى بر آن بود تا پيروان اهل بيت عليهم السّلام دريابند كه امام رضا عليه السّلام درصدد زمينه‌سازى براى امام پس از خود بوده و اين‌كه حضرتش در آستانه كوچ به ديار باقى است. امام رضا عليه السّلام با همين انگيزه، خطاب به فرزندش نوشت: اى ابو جعفر، باخبر شده‌ام كه چون بخواهى از خانه ات خارج شوى، غلامان تو را از دروازه كوچك بيرون مى‌بردند. [بدان كه‌] اين كار به دليل بخل آنان است تا مبادا خير تو به كسى برسد.

به حقى كه بر تو دارم سوگندت مى‌دهم كه تنها از دروازه بزرگ رفت‌وآمد كنى. پس هر گاه آهنگ بيرون رفتن كردى، زر و سيم با خود داشته باش و هركس از تو تقاضايى كرد او را محروم مكن. هرگاه عموهاى تو درخواست نيكى‌ات كردند، كمتر از پنجاه دينار مده، اما دادن بيش از اين با توست و چون عمه‌ها به اميد نيكى‌ات از تو چيزى خواستند، كمتر از ٢٥ دينار مده، اما دادن بيش از اين با توست. [فرزندم،] مى‌خواهم به پاس اين كار، خداوند تو را رفعت و بلندى بخشد. پس انفاق كن و مبادا كه بيم آن داشته باشى كه خداوند صاحب عرش تو را به بينوايى گرفتار كند.[٢]

نصوص و بيانات موجود درباره امامت حضرت جواد عليه السّلام، فراوان و در معنا و مفهوم متحد هستند، اما از نظر ظاهر اختلاف دارند كه اين اختلاف لفظى چند دليل دارد، از جمله:

- عدم ثبات شرايط سياسى و اجتماعى كه امام رضا عليه السّلام، فرزندش جواد عليه السّلام‌

[١] . الصراط المستقيم ٢/ ١٦٦ و بحار الانوار ٥٠/ ١٨.

[٢] . عيون اخبار الرضا ٢/ ٨.