پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١١٢ - سوم تهديدهاى خارجى

سوم: تهديدهاى خارجى‌

به گواهى تاريخ، حكومت و سرزمين اسلامى هماره از سوى دشمنان خارجى مورد تهديد قرار داشت. در آغاز روزگار امامت امام رضا عليه السّلام «خزران» يورشى سخت بر مسلمانان برده، هزاران تن از آنان را كشتند و بيش از يك صد هزار زن و مرد را به اسارت گرفتند. تاريخ‌نويسان درباره اين فاجعه گفته‌اند:

«فاجعه‌اى سترگ بر اسلام رفت كه هرگز مانند آن شنيده نشده است».[١]

از سوى ديگر، روميان در انتظار فرصتى بودند تا بر مسلمانان يورش ببرند و به هر بهانه‌اى پيمان صلح را ناديده مى‌گرفتند و پس از جنگى خونين، مجددا پيمان صلحى نوشته مى‌شد. اين مسأله شايان توجه است كه يورش و لشكركشى حاكم، به انگيزه نشر مبانى اسلام و توسعه دادن به گستره دولت اسلامى نبوده، بلكه به منظور تأمين تمايلات او براى استيلاى بر سرزمين‌هاى بيشترى و تحت يوغ درآوردن شمار افزونترى از مردم بود. هدف ديگر حاكم از چنين آتش‌افروزى‌ها، سرگرم كردن مسلمانان به جنگ و دور نگاه داشتن آنان از سياست و برخورد با حاكميت بود. رفتار و منش هارون و آن شب‌نشينى‌ها و زن‌بارگى‌هاى او خود بهترين گواه بر اين مدعاست، زيرا آنان كه براى اسلام و مسلمانان دل مى‌سوزانند، هرگز به كنيزكان و شب‌نشينى‌هاى آن‌چنانى و نيز به خوشگذرانى‌ها و تجمل‌گرايى نمى‌پردازند.

[١] . ذهبى، تاريخ الاسلام، حوادث سال‌هاى ١٨١- ١٩١ ق./ ص ١٢.