پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢١٩ - فعاليتهاى علمى امام رضا عليه السلام

منظور اجابت خواسته ديگران، علل تشريع‌ها، مانند: نماز، روزه، حج، زكات، خمس، امر به معروف و نهى از منكر، اسباب تحريم گناهان و منكرات را بيان فرمود. همچنين حضرتش رساله‌اى در طب نوشته، براى مأمون فرستاد و مأمون آن رساله را با آب طلا نگاشت.

از ديگر محافل علمى امام رضا عليه السّلام تشكيل مجالس تفسير قرآن بود.

حضرتش افزون بر تفسير قرآن، دعاهاى مأثور از پدران و نياكان خود را به مردم مى‌آموخت، تاريخ ناب و سره پيامبران و امت‌هاى پيشين را براى ايشان بازمى‌گفت و آنان را به مسير صحيح رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و شاهراه روشن و كژى‌ناپذير على بن ابى طالب عليه السّلام و سيره اهل‌بيت عليهم السّلام هدايت مى‌كرد.[١]

حضرتش عليرغم اين‌كه به‌طور غيرمحسوس، از سوى حاكميت زير نظر بود و در تنگناى سياسى قرار داشت، توانست از شرايط فراهم آمده، اما آكنده از خطرها، بهره جسته، به منظور صيانت شريعت جدش از تحريف، به نشر علم و مفاهيم الهى بپردازد. امام عليه السّلام در راه انجام رسالتى كه شريعت بر عهده او گذارده و پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و پدران پاك حضرتش آن را بيان كرده بودند، تمام توانمندى‌هايى را كه در اختيار داشت مستقيم و غيرمستقيم به كار بست. امام رضا عليه السّلام به بيان حقيقت و ماهيت خط انقلابى و الهى كه رهبرى آن را اهل‌بيت عليهم السّلام به عهده داشتند پرداخت و نيز ويژگى‌ها و نشانه‌هايى كه اين خط را از خط خلفا كه بر گردن مسلمانان سوار بودند متمايز مى‌كرد، معرفى نمود.

او بر ضرورت استمرار و پايايى خط اهل‌بيت عليهم السّلام تا روز قيامت تأكيد مى‌ورزيد. از اين‌رو مى‌بايست از ديد رهبرى كه سعادت امت اسلامى را

[١] . مستدرك الامام الرضا ١/ ٣٠٧.