پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٠١ - انحراف اخلاقى

انحراف اخلاقى‌

رفاه‌زدگى و اشرافيگرى، نقش بسزايى در شيوع انحراف اخلاقى در ميان حاكمان و تشكيلات وابسته به آن و نيز در ميان امت داشت. حاكم هماره سرگرم بازى و پيوسته دنبال شهوترانى بود و چيزى جز اين‌ها را نمى‌شناخت.

هارون نه تنها از اين قافله عقب نماند كه بر سرگرمى‌ها مواردى را افزود كه خلفاى پيشين بدان نمى‌پرداختند. او نخستين خليفه‌اى بود كه به سرگرمى‌هايى چون: بازى چوگان، گوى باختن و در حال سواركارى تير به هدف زدن پرداخت. همچنين هارون نخستين فردى از عباسيان بود كه با شطرنج بازى كرد.[١]

هارون به اسب‌دوانى علاقه‌مند بود. در يكى از روزهاى مسابقه، اسب او بر ديگر اسبان پيشى گرفت. هارون از شاعران خواست تا درباره آن اسب شعرى بسرايند. «ابو العتاهيه» درباره اسب هارون شعرى سرود و از دهش فراوان هارون بهره‌مند شد.[٢]

توجه به اين مطلب ضرورى است كه هرچند برخى از اين كارها خارج از محدوده شرع نبوده و مباح بود، اما براى حاكمى كه بر گستره اسلامى حكومت مى‌كرد و اين گستره هماره مورد تهديد دشمنان اسلام و در معرض خطر كينه‌توزان قرار داشت شايسته نبود.

هارون شديدا شيفته آواز بود و به همين دليل خوانندگان را طبقه‌بندى كرده بود [و به تناسب توانمندى‌شان، آنان را مورد عنايت قرار مى‌داد].[٣]

[١] . تاريخ الخلفاء/ ٢٣٧.

[٢] . همان‌جا.

[٣] . همان‌جا.